Groot is momenteel de belangstelling voor serieus drama over de Nazi's. Nu is Albert Speer weer aan de beurt.

Fout, fouter, foutst: veel mysterie zit er niet in films die de levens van de kopstukken van het Nazisme tegen het licht houden. De eerste film waarin betoogd wordt dat (vul naam van vooraanstaande Nazi in) eigenlijk best meeviel, die moet nog gemaakt worden. Het ligt allemaal nog veel te gevoelig. Kijk maar naar de ophef die al ontstond naar aanleiding van Der Untergang; Adolf Hitler maakte zijn secretaresse twee of drie complimentjes en een groot deel van het Duitse volk stond op z'n achterste benen te roepen dat het humaniseren van de voormalige Führer kwetsend was. Terwijl H toch echt als een monster uit de film naar voren kwam.

Behendig

Oeps, de naam Der Untergang is gevallen. En hij zal nog vaker vallen, want de in een boxje verschenen minserie over Speer en Hitler staat sterk in de schaduw van Oliver Hirschbiegel's nagenoeg perfecte film. Speer, achitect van huisuit, werd door Hitler benoemd tot minister van Bewapening en Munitie. Op grond van hun gedeelde passie voor architectuur en hun droom van een uit de grond te stampen nieuwe hoofdstad (Germania) voor het Duitse Rijk, werden de twee dikke vrienden. Nadat alles mis was gelopen, pleegde Speer niet zoals veel van zijn collega's zelfmoord. Hij verscheen voor het Tribunaal van Neurenberg, waar hij de verantwoordelijkheid voor een aantal van de door hem gepleegde wandaden (onder meer zijn betrokkenheid bij het tewerkstellen van dwangarbeiders) behendig wist af te schuiven.

Spiegel

Dat deed hij met zoveel succes, dat een aantal historici Speer hier en daar heeft verdedigd. Dat wil deze miniserie even rechtzetten: dat we maar weten dat ook Speer een ontzettende schoft was. Het probleem is dat we daar niet veel nieuws van leren. Der Untergang, die ons nog zo vers in het geheugen ligt, had een veel belangwekkender agenda en durfde het aan om de moderne Duitser te vragen om eens in de spiegel te kijken, en om zich af te vragen: leef ik in een maatschappij die weerstand zou kunnen bieden aan de opkomst van dit soort waanzin?

Interpreteren

Dat soort vragen zul je in Speer & Hitler vergeefs zoeken. Regisseur Heinrich Breloer, die eerder een alom geprezen serie over de literaire Mann-clan maakte, ziet de getoonde geschiedenis als iets definitiefs. Zijn enige poging om het verhaal wat actueler en relevanter te maken mislukt. Hij voert drie kinderen van Speer op, die de gebeurtenissen uit het leven van hun vader proberen te interpreteren. Maar ze kunnen hem gezien hun leeftijd amper gekend hebben, en hun vertellingen onderbreken hinderlijk de gang van het kostuumdrama. Met die geacteerde scènes is op zich weinig mis, behalve dan dat ze de ambitie missen die je post-Untergang aan dit soort drama kunt stellen. En acteur Tobias Moretti, die hier Hitler speelt, is bepaald geen Bruno Ganz.