Het is altijd leuk om een kijkje te mogen nemen achter de schermen van een theater. Stage Beauty gunt ons zo'n kijkje, net op het moment dat het theater een revolutie doormaakte.

Oliver Cromwell was niet wat je noemt een fun-loving guy. Niet alleen maakte hij een tijdelijk einde aan de heerschappij van het Engelse koningshuis, hij schafte ook het theater af. Toen Charles de Tweede in 1660 gewoon weer koninkje mocht spelen, mocht er ook meteen weer op het podium worden gespeeld. Om te compenseren voor een periode zónder was men meteen maar niet kinderachtig: de zogeheten Restoration Comedies uit deze tijd staan bol van de seksuele innuendo. In nog maar één opzicht deed het toenmalige theater gedateerd aan: vrouwen mochten niet spelen, zodat ook alle vrouwenrollen door kerels werden vertolkt.

Playbacken

Ziedaar de historisch correcte achtergrond van Richard Eyre's film Stage Beauty. Zijn openingsscène maakt veel duidelijk: terwijl de befaamde Ned Kynaston (Billy Crudup) zich door Desdemona's sterfscène (in Shakespeare's Othello) heenschmiert, staat zijn kleedster Maria (Claire Danes) in de coulissen ieder tekstregeltje perfect mee te playbacken. Zij zou de rol van Desdemona ook wel eens willen spelen. Sterker nog: ze doet dat ook, maar dan in een achteraf theatertje waar niemand komt.

Al Jolson

Maar er komt wel iemand: Samuel Pepys nog wel. De man van het befaamde (en onleesbaar saaie) dagboek is zo'n theaterfanaat dat hij ook het Londense equivalent van off-off-off-Broadway bezoekt. Zo komt hij oog in oog te staan met een unicum: een vrouwelijk Desdemona. En als Pepys iets weet, dan weet tout Londen het. Net zoals toen Al Jolson de geluidsbarrière in de bios doorbrak, wordt Maria's prestatie eerst als een stunt afgedaan: "Een vrouw die een vrouw speelt? Wat is daar nou moeilijk aan?", spot Kynaston spottend als hij over deze nouveauté hoort. Maar al snel moet hij inzien dat zijn baantje op het spel staat. Zijn angst wordt even later bewaarheid, als Charles aan de eettafel besluit dat dat ouderwetse vrouwenverbod moet worden opgeheven.

Achteloze Britten

Dat verandert de status van zowel steracteur als kleedster, en het verandert zeer zeker ook de dynamiek tussen die twee. De nadruk die Eyre legt op de vrouwelijke emancipatie doet wat voorbarig aan. De twee Amerikaanse sterren moeten bovendien wel heel hard werken om gelijke tred te houden met de rest van de cast. Die bestaat namelijk uit achteloze Britten die aan een paar wenkbrauwen al genoeg hebben om zelfs de meest ingewikkelde monologen tot een goed einde te brengen. Gelukkig heeft Eyre een goed oog voor de machtspolitieke elementen van zowel het theater als de monarchie. Liefhebbers van pakweg Shakespeare in Love kunnen zich aan Stage Beauty amper een buil vallen.


Bestel deze dvd direct:


Stage Beauty
Rupert Everett