Opnieuw uitgebrachte klassieker met Paul Newman in de titelrol, als een gedetineerde die zich door het intimiderende gevangenispersoneel niet de kaas van het brood laat eten.

Cool Hand Luke is uit 1967, en was voor die tijd een opzienbarende film. Leading men waren immer helden van formaat, met schoon blazoen en hoge morele standaarden. Áls er al gevochten werd, was het uit verdediging of om bijzonder acceptabele redenen. Marlon Brando was in The Wilde One een van de eersten die zich profileerde als antiheld. Een geboren leider, dat wel, maar tevens een die tegen het systeem schopte en niet eens veel moest hebben van zijn eigen bende. Voor iedereen had hij een meewarig lachje in petto.

Loner Luke

Zo'n man is ook Cool Hand Luke, de bijnaam voor Lucas 'Luke' Jackson, die de bak indraait als hij in kennelijke staat parkeermeters molesteert. Voldoende misdrijf voor twee jaar detentie, een periode die indertijd werd gevuld met lange, lange dagen dwangarbeid onder de schroeiende zon in een zuidelijke staat van Amerika. Onder de gedetineerden heerst, zoals gebruikelijk, hiërarchie. Je hebt leiders en volgelingen, maar loner Luke wil tot geen van beide kampen behoren. Dat Luke de machtswellustige bewakers voortdurend weet te trotseren en zelfs schofferen, levert hem de heldenstatus op.

Icoon met heldenstatus

En die status is nu net wat Luke niet wil. Gevangen zitten en bevelen opvolgen is voor een eenling als hij het ergste wat hem kan overkomen, en zijn uitbraakpogingen zijn dan ook niet van de lucht. Cool Hand Luke, De Onbreekbare, oogst daarmee bewondering en zijn co-gevangenen apen hem tot zijn ergernis in alles na. Mensen hebben nu eenmaal iconen nodig om naar op te kijken en helden om te vereren; deze rol wordt Luke tegen zijn wil in, in de schoenen geschoven.

Onverschilligheid

Niet alleen zijn medegevangenen werken Luke op de zenuwen. Wij, als kijkers, zijn (waren) ook gewend aan helden om ons aan te warmen, om een voorbeeldfunctie te vervullen. Mannen van wie we dromen dat we ook zo kunnen zijn. Luke's onverschilligheid is tegen het personeel gericht, tegen de medegevangenen, én tegen ons. Als hij bij zijn zoveelste uitbraak alweer met iemand zit opgescheept, zegt hij bruusk: "En zoek het nou zelf maar 's uit." Die woorden zijn gericht tegen iedereen die op de slippen van zijn jasje probeert mee te liften, en wat wij ervan vinden zal hem een rotzorg zijn.


Bestel deze dvd direct:


Cool Hand Luke
Stuart Rosenberg