Shoah (1985) is het magnum opus van regisseur Claude Lanzmann. Op deze DVD van bijna 10 uur is via getuigenissen de genocide-hel uit WO2 vastgelegd.

Herdenking

Volgende maand worden de doden uit de oorlog herdacht en tevens de bevrijding gevierd. In het kader daarvan verschijnt een aantal daaraan gerelateerde DVD's op de markt, waarvan deze, samen met De Bezetting van Loe de Jong, tot een van de indrukwekkendste en belangrijkste films behoren. Lanzmann heeft niet alleen de gebeurtenissen tijdens WO2 stap voor stap op celluloid gezet, maar er tevens een artistiek meesterwerk van gemaakt.

Getuigenissen

In Shoah zijn de mensen aan het woord, die hun herinneringen aan de Holocaust voor de camera vertellen. Het is slechts een handvol joden die in de kampen hebben gezeten. Lanzmann heeft voornamelijk Polen en Duitsers geïnterviewd die bij Hitler's Endlösung betrokken waren. Mensen die in de kampen te werk zijn gesteld, en mensen die meewerkten aan de logistieke organisatie van de meest monsterlijke daad uit onze geschiedenis. Ze praten en praten; hun verslag is een schreeuw van ellende en droefenis maar een van waarheid. Deze ooggetuigen reproduceren het verleden zoals mensen dat gecreëerd hebben: het is de allerzuiverste vorm van geschiedschrijving, en Lanzmanns tour de force is daarmee het waardevolste document van het WO2-drama.

Documentatie

Tussen de getuigenissen van de talking heads zijn stille scènes gemonteerd van de uitvoering van de genocide. De geïndustrialiseerde wijze van de massamoord, en beelden van de rails waarover treinwagonladingen vol Polen, joden, zigeuners, homoseksuelen zijn vervoerd; de miljoenen ongewenste elementen die het bedachte systeem van de nazi's zouden kunnen bezoedelen. En de ontboezemingen van Lanzmanns geïnterviewden zijn schrijnend. Soms lukt het hen niet om te vertellen wat er is gebeurd, overmand als ze zijn door pijnlijke emoties: en dan dwingt Lanzmann met zachte hand om het wél te doen.

"Omdat het moet, en dat weet je," is zijn aanmoediging. En dat typeert de betekenis van deze film. Zwijgen over het verleden is geen optie. Zoals oorlogsverslaggeefster Martha Gellhorn ooit al zei: "De wereld zal niet veranderen door de geschiedenis. Maar het is essentieel om de geschiedenis weer te geven zoals die is gebeurd." En dat is precies wat heeft Lanzmann gedaan: en wel op ongeëvenaarde wijze.


Bestel deze dvd direct:


Shoah (3DVD)
Claude Lanzmann