Michael Moore regisseerde de best lopende documentaire uit de filmgeschiedenis. Grappig is de film wel, maar de Zevenmijlslaarzen van Moore doen de waarheid geweld aan (zoals talrijke publicaties in officiele en niet-officiele bronnen uitwezen).

Documentaires zijn lastig. Enerzijds is het een uitstekende manier om beter inzicht te verschaffen over een bepaalde zaak of persoon, anderzijds loert daar de valkuil van de manipulatie. Als een regisseur zijn punt stevig over het voetlicht wil brengen, kan het gebeuren dat hij feiten negeert die zijn 'punt' onderuit halen. Een schoolvoorbeeld daarvan is Fahrenheit 911.

Demagogisch

Bush moest knarsetandend toezien hoe het Amerikaanse volk (zijn electoraat) te hoop liep voor Moore's documentaire. Al verdient de man een forse dosis kritiek: Moore had er beter aan gedaan zich bij de feiten te houden want die zijn er genoeg. Maar zijn documentaire is, hoe grappig gemonteerd ook, van een demagogisch schokbeton-gehalte dat elke, iets beter geïnformeerde kijker na een half uur al met zijn jas bij de deur staat.

Gemakzucht

Dat Moore zoveel quotes uit zijn verband heeft gerukt en lollige cowboyscènes heeft ingelast, doet de kritische kijker vermoeden dat Moore niet voldoende materiaal had om zijn aartsvijand filmisch te verpletteren. Dat riekt naar gemakzuchtigheid. Anderzijds is het natuurlijk een Amerikaanse documentaire, en heeft het (over het algemeen onwetende) VS-publiek een opstopper van jewelste nodig om uit hun lethargie te ontwaken.

Maar dan kom je toch weer bij hetzelfde kritische kruispunt uit: stick to the facts. Mensen informeren is een schone zaak, maar mensen manipuleren is uit den boze. Het is dat manipuleren van de Bush regering waarop Moore zijn voornaamste pijlen richt, en om dat te bewijzen doet hij precies hetzelfde.

Curieus

Dat doet hij vaak grappig, met die ironische voice-over, soms schokkend, soms baanbrekend, soms hilarisch, soms volstrekt verwerpelijk. Het maakt Fahrenheit 911 tot een curieuze maar desondanks interessante documentaire die niet is geworden wat hij had kunnen zijn. Wie betrouwbare info wil, kan zich beter verlaten op een onafhankelijke documentairemaker met een neutrale kijk op de zaak. Die de kijker zelf de conclusies laat trekken.