Daverend 7-delig oorlogsdrama van HBO over de verkennersmissie door mariniers aan het begin van de oorlog in Irak. Verplichte kost voor het Pentagon.

Vraag me niet hoe er anno nu oorlog wordt gevoerd, maar intel is een belangrijke factor. En aan het eind van de serie was ik nog steeds niet veel wijzer omdat de Amerikaanse legerleiding blundert als een stel compedy capers.

Het is dankzij de houding van de mariniers uit Generation Kill en hun kritische dialogen dat dit stukje moderne oorlogvoering, de verkennersintel, enige duidelijkheid heeft geschapen.

Oorlog elders

We zien een aantal eenheden met namen als Hitman 1, Hitman 2, Alpha etc die in zwaar bewapende Humvees met elkaar communiceren. Zo op het oog lijkt hun missie vooralsnog bescheiden en speelt het ware slagveld zich elders af.

Via hun gesprekken verneem je welke stad er is gevallen, hoe de invasie zich voltrekt, wie van hun kameraden zijn gesneuveld, en dan, in aflevering 7, de val van Baghdad en het onderstebovenhalen van Saddams megalomane standbeelden.

Maar deze mariniers hebben nauwelijks slag kunnen leveren: hun primaire taak was om het oorlogsgebied te verkennen – en zelfs daarin worden ze nog door de legerleiding gedwarsboomd.

Bevrijder, bezetter

Toch vertegenwoordigen zij zo ver van het slagveld een sterke afspiegeling van de fouten die bij de invasie zijn gemaakt. We zien hen door de schaarse dorpelingen in de woestijn eerst als bevrijders worden onthaald, terwijl ze later op soldaten stuiten die hun studie in Damascus hebben afgebroken om Irak tegen de bezetter (de VS) te beschermen.

We zien hen in opdracht van alweer die legerleiding radeloze Irakezen de woestijn insturen die al hun hoop op de Amerikanen hadden gevestigd. We zien door hun vizier gehuchten worden gebombardeerd omdat Amerikanen waren getipt dat daar terroristen zaten - getipt door Irakezen die de invasie misbruikten om rivaliserende clans uit te schakelen. Wat een chaos.

Karakters

Een handjevol acteurs met schouders zo breed als de Afsluitdijk, vertolkt deze mariniers weergaloos. De stille, de melige, de ijzervreter, de killer, de verstandige, de panieklul, en de gemelangeerde variaties daartussen. Het zijn zorgvuldig geconstrueerde profielen waarmee de scenaristen een doeltreffend beeld schetsen van levensechte mannen die oorlog voeren.

Thema’s

Twee thema’s van Generation Kill voeren de boventoon. Enerzijds de terminaal stupide beslissingen van de legerleiding die de mariniers zonder commentaar moeten uitvoeren, en anderzijds hun machteloosheid om nergens echt aan de oorlog te kunnen deelnemen.

Dat laatste is een thema dat zwaar leunt op Sam Mendes’ anti-oorlogprent Jarhead. Tot en met een wel erg geklauwde replica van de fameuze scene waarin een soldaat smeekt om svp één vijand te mogen doodschieten.

Kongsi

Een andere sterke troef van deze serie is de kongsi tussen Sergeant Brad ‘Iceman’ Colbert (Alexander Skarsgard, zoon van Stellan) en zijn babbelzieke radioman/chauffeur Josh Ray (James Ransone). De ene zo stoïcijns als een reiger, vandaar de bijnaam Iceman, de ander een bron van hilarische filosofieën en theorieën over oorlog en de mensheid.

Het is hun Humvee die deze karavaan verkenners door de woestijngebieden van Irak leidt, met op de achterbank een embedded journalist van de Rolling Stone en de schietgrage boerenpummel Trombley.

Uitlaatklep

Generation Kill (geregisseerd door een vrouw, jawel) is met zijn hevige momenten ook extreem geestig. Deze mannen gaan voor elkaar door het vuur als resultaat van hun loodzware training en levensgevaarlijke oorlogssituaties op de gruwelijkste broeihaarden van deze planeet, waarin ze op niemand anders konden rekenen dan op elkaar.

Hun uitlaatklep is een polincor lawine aan rauwe grappen over tieten, negers, pussy, moslims, trailer trash, sletten, homo’s, rassen. Om je te bescheuren als je erdoorheen kunt kijken.

Iceman Maximus

Generation Kill is gebaseerd op het boek van de embedded journalist Evan Wright, en schrijvers Ed Burns en David Simon (die ook voor het voortreffelijke The Wire tekenden) hebben hun krachtige scenario op die roman gebaseerd. Als acteur verdient Alexander Skarsgard nog een speciale vermelding. De prestatie van deze boomlange Zweed in Generation Kill is een postervertolking voor wervende pr-films van de mariniers.

IJskoud en vastberaden, maar ook menselijk en oprecht, als een contemporaine Maximus uit Gladiator. Als op het Pentagon meer van zulke mensen hadden gezeten, had het verloop van deze oorlog wel eens heel anders kunnen uitpakken.