Begin negentiende eeuw dient zich een jong meisje aan als kopiist voor de grote componist Beethoven. Wat? Een vrouw? Niet waar gebeurd dus.

Beethoven had in deze versie ook voor Beesthoven door kunnen gaan. Het muzikale genie tiert tegen iedereen, heeft het empathisch vermogen van een amoebe en stuitert door zijn kamer als een elastieken balletje. Gedreven door orkesten in zijn hoofd en zijn eigen genie, gedraagt Der Ludwig zich alsof hij alleen op de wereld is - terwijl hij de waardering van zijn publiek alleszins nodig heeft. Het is een rol waarvoor Ed Harris zich weer op zijn uitbundigst kon laten zien als de getergde artiest.

Misogyne vlerk

Als de piepjonge Anna Holtz op een dag zijn rommelige huis binnenstapt, krijgt zij de verwachte riedel misogynie over zich heen. Totdat Beethoven merkt dat zij zijn D-majeur heeft verbeterd in een B-mineur; al heeft dit borsten & baarmoeder, het kind kan er wat van. Beethovens maniakale gekrabbel tovert zij om in pagina na pagina keurige notenbalken waar zij de smetjes nog uit wegpoetst ook. Na een periode van samenwerking kan Beethoven niet meer zonder haar.

Fictief

Anna Holtz is een fictief karakter, en er is niets op tegen om fictieve karakters in biografieën te verwerken mits zij het verhaal een bepaalde kant opsturen. In Copying Beethoven is dat niet het geval. De relatie tussen Beethoven en zijn kopiist blijft platonisch en vlak, en omdat Holtz erg laconiek is komt hier geen spetterend drama uit. Ook de lijn waarin Holtz haar eigen componistambities najaagt en op een Beethovia begint te lijken, wordt zonder noemenswaardige obstakels vlot getrokken. Dat heeft veel met Diane Kruger te maken in de rol van Holtz; net zomin als zij in Troy een Helena neerzette die de bloedige oorlog rechtvaardigde, wordt zij als Beethovens sidekick geen vrouw die de koers der muziekgeschiedenis zou kunnen bepalen.

Fraaie plaatjs

Regisseur Agnieszka Holland maakt evenwel veel goed met het schitterende camerawerk van 19de-eeuws Wenen, en de wijze waarop zij de muziek in de film heeft verweven. Met een componist als Beethoven zit je qua soundtrack natuurlijk gebamzaaid, en de muzikale climax is een vijftien minuten durende scene van de eerste opvoering van Beethovens Negende; als het koor 'Friede' inzet, schiet het kippenvel je tot op de enkels.

Doof

Vooral aan dit kwartier wordt in de extra's veel aandacht besteed. En Ed Harris - opeens weer heel hip en mager en met achterstevoren gekeerd petje in plaats van de ruige Ludwig-pruik - kan er maar niet over uit hoeveel 'fun' hij tijdens de opnamen heeft gehad en hoe leerzaam het was. Dat geloof je direct. Van tevoren wist hij niet eens dat Beethoven vrijwel stokdoof was. In de film levert dat soms vermakelijke kost op, met de primitieve geluidskappen en grote koperen oortoeters, al is het natuurlijk een olympische tragedie dat de maestro zijn eigen resultaten niet eens kon horen. Dat gegeven op zich zou al een film waard zijn, maar Holland heeft verkozen meer aandacht te besteden aan de man/vrouw-issue. Waarom eigenlijk. Beethoven was net als Wagner, Strauss, Picasso, Modigliani of aanverwante artistieke grootheden al extravagant genoeg voor een karakterstudie, maar tot nu toe heeft alleen Mozart een echt meeslepend portret opgeleverd.