In 2001 had de Amerikaanse FBI een coup van jewelste: ze wisten na jaren de spion in hun eigen gelederen te nagelen. Deze sobere thriller is de geromantiseerde versie van die jacht.

Het is een verhaal dat zou kunnen landen als een meteoriet. Een van de grootste spionnen in de geschiedenis van de FBI werd in de kraag gegrepen. Hij heette Robert Hanssen, en deze Januskop heeft tijdens zijn diensverband de FBI gedurende 20 jaar enorm veel schade toegebracht. Ook vonden diverse geheim agenten door zijn toedoen de dood. Breach is opgezet als thriller, met enkele nijpende thrill-momentjes, maar de film lijkt vooral opgezet te zijn als een studie van de motieven van Hanssen.

Gissen

Regisseur Billy Ray mocht zich in de handjes knijpen met een mammoetacteur als Chris Cooper in de rol van Hanssen. Want het personage Hanssen is niet erg sterk uitgewerkt, zodat het qua inzicht in motivatie komt Breach vooral gissen blijft.

De hoofdmoot van de film is de periode twee maanden voorafgaand aan Hanssens arrestatie, mede door de inspanningen van Eric O'Neill (Ryan Philippe), een FBI-trainee die graag hogerop wil komen. Hij wordt Hanssens 'assistent' en moet een vertrouwensrelatie met hem opbouwen zodat de spion in de val kan worden gelokt.

IJskast Linney

Philippe is het zwakste punt in een verder redelijk geslaagde thrillerdrama, want hij heeft niet de vitaliteit of het charisma om Cooper het benodigde tegenwicht te kunnen bieden. De twee mannen ontwikkelen een soort van band, maar het had net zo goed die tussen een volleerde visser en zijn jongere maatje kunnen zijn.

Er wordt niet de indruk gewekt dat er voor de geheime dienst verschrikkelijk veel op het spel staat, al schiet ijskast Laura Linney hierin te hulp als FBI-chef die de ontmaskeringsoperatie leidt.

Ego

Dan blijven nog die enigmatische redenen die Hanssen over het randje van de vaderlandsliefde tilden. Wie zal het zeggen. Hanssen is een zeer godsvruchtig man, en ernstig religieuzen houden er wel vaker hun eigen normen- en waardensetje op na. Geld zal een rol hebben gespeeld, al komt die ordinaire reden hier niet echt uit de verf. Het meest logisch lijkt nog dat Hanssen, onbeduidend radartje in een groot FBI-web, met zijn status als dubbelspion zijn ego wilde opvijzelen. Al laat Hanssen zich tussen de regels door ook een bepaalde bewondering voor de Russen ontvallen.

Een combinatie van bovengenoemde redenen kan ook. Hoe dan ook, in realtime zit Hanssen een levenslange gevangenisstraf uit in de isoleercel en O'Neill zwaaide na deze affaire de FBI gedag. Breach heeft zo zijn momenten, maar heeft Hanssen noch O'Neill terug op de kaart gekregen.