Helen Mirren speelt alweer een Queen in The Queen. De nog levende Britse Queen Mom nog wel, en een levende icoon spelen is een stuk moeilijker dan de reeks overleden koninginnen aan wie zij gestalte gaf.

Mirren was een prachtige Elizabeth in het gelijknamige BBC-drama, en een aandoenlijk toegewijde Queen Charlotte, echtgenote van die knettergekke King George III.

Dianagate

Maar in The Queen is Mirren dus de huidige, nog levende Mom. Een niet onomstreden film, omdat Frears zich met deze majesteitelijke kwestie rondom Dianagate op glad ijs begeeft. Immers, in 1997 liepen de Britten te hoop voor Buckingham Palace na de tragische dood van de Princess of Hearts. Oceanen aan tranen werden vergoten en hele bloemenzeeën sierden de trottoirs voor de paleispoorten, maar tot ieders verontwaardiging werd de vlag op het paleisdak niet halfstok gehesen.

Mediacircus

Wat was er toch aan de hand? Prince Charles en Diana waren dan wel gescheiden, maar dat ze een grote rol speelde in het Britse Koningshuis was glashelder. Waar bleef het eerbetoon. Wel, de Queen Mom zat op haar landgoed ver bij de Londense broeihaard om haar kleinzonen het mediacircus te besparen. Aldus de lezing van Frears. En terwijl de populariteit van de Windsors daalde, steeg die van de kersverse premier Tony Blair als een komeet.

Oscarqueen

Mirren kreeg een Oscar voor haar rol als Queen Elizabeth II, en elk grammetje van het Oscargoud is dik verdiend. Want de Queen staat bekend als een dame die haar emoties krachtig in toom weet te houden, maar Mirren weet elk op het krappe vierkante millemetertje dat ze tot haar beschikking heeft, een complexe vrouw in al haar facetten te verbeelden. Het wordt zelfs een soort van rehabilitatieproject voor Liz II, en misschien is dat ook wel Frears' bedoeling geweest.

Levenstaak

Hij gaat in dit koningsdrama namelijk uitvoerig in op de Queens achtergrond, die als jong meisje tot koningin werd gekroond en haar hele leven in dienst van deze taak heeft gesteld. Dat zij voor haar onvoorwaardelijke toewijding aan haar volk desondanks deze bozige reactie kreeg van de Britten, die schreeuwden om haar publiekelijke steunbetuiging voor Diana, is een gegeven dat zij eerst niet kon plaatsen, en waar zij later, mede op aandringen van Tony Blair, voor moest 'capituleren'.

Thunderbird Charles

Naast Mirren schittert ook Alex Jennings als de besluiteloze Prince Charles - met een kakkineus accent dat sprekend lijkt op die van Lady Penelope's chauffeur Parker uit The Thunderbirds - en James Cromwell als Prince Philip. Hoe goed Frears Philip kent is niet duidelijk, maar of hij zo'n conservatieve rouwdouwer is als in The Queen, is de vraag.

Er is wel één opmerkelijk montagefoutje in de film geslopen. We zien Blair kijken naar de tv waarop de Queen langs de bloemenzee loopt, terwijl zij op dat moment nog op haar landgoed zit. Merkwaardige misser in een verder vlekkeloos, interessant portret van één week uit het leven van Elizabeth Alexandra Mary Windsor - al zal het waarschijnlijk de meest turbulente tijd uit haar leven zijn geweest.