The Blue Planet

De BBC Natural History Unit heeft gedurende jaren adembenemend filmmateriaal verzameld en dit gemonteerd tot een allesomvattende acht uur durende documentaire.

De haarscherpe beelden worden ondersteund door muziek van filmmuziekcomponist George Fenton, die zwaar symfonisch uitpakt bij bultrugwalvissen tot tiktiktik-geluidjes bij kleine hermietkreeftjes. Lyrisch en mysterieus, parelend en omineus naargelang de waterdieren die we te zien krijgen.

En wat zijn ze machtig en prachtig, zoals door deze History Unit in beeld gebracht. Van grootgetande diepzeemonsters met lantaarntjes op hun kop tot kwallen als flonkerende discobollen en steltlopers met bloedrode snavels alsof er net een pot rode Flexaverf in is leeggegoten.

Foodchain

Het hoofdthema in The Blue Planet is de voedselketen, tot in details in beeld gebracht van talloze oceaan- en kustbewoners. Bijvoorbeeld een enorme school sardines voor de kust van Zuid Afrika, van bovenaf gefilmd zodat het lijkt op donkere olievlekken van 1,5 kilometer groot in het heldere blauwgroene water; zij vormen een zeecocktail voor aansnellende tonijnen en diverse haaiensoorten.

Daarna drijven dolfijnen de school vissen verder naar open zee, waar jan-van-genten een meter diep naar ze duiken. De borrelende luchtbellen die de duikende vogels veroorzaken in het wateroppervlak, gebruiken de dolfijnen weer om de sardineschool tot op het laatste exemplaar te verorberen.

Wreed?

De natuur is wreed, is een veel gebruikte uitdrukking. Die bleef me door het hoofd spoken terwijl ik zag hoe het ene diersoort tot voedsel diende voor de ander. Daarbij feilloos aanvoelend wat het beste seizoen was, welk getij ze moesten afwachten, welke golfstroom of welk uur van de dag/nacht. Het is een tot in de puntjes geperfectioneerde machinerie van dieren die door niets anders gedreven worden dan door instinct: eten, paren, voortplanten. Wat kan daar nou wreed aan zijn als je een krant openslaat.

Het enige 'wrede', als je het zo noemen wilt, was de killer orka, die een zeerobbenjonkie tijdens het eerste zwemuitje van zijn jonge leven uit de branding viste. Het arme beest werd gedurende een half uur keer op keer metershoog de lucht in geslingerd, zelfs toen het allang dood was, voordat de orka zijn maaltje ging oppeuzelen. Het was een van de zeldzame verschijnselen waar geen verklaring voor was, aldus de voice-over.

Commentaar

David Attenborough, de bekende Britse presentator van natuurprogramma's, verzorgt het commentaar zonder zelf in beeld te komen. Dat commentaar is, zoals je van de BBC kunt verwachten, tot in de puntjes verzorgd. Zelfs met wat grapjes af en toe, zoals over de prijs van onroerend goed als een reuzenslak een kleiner exemplaar heeft verorberd, en dakloze weekdieren zitten te azen op het slakkenhuis dat vrijkomt. Of over plankton dat naar boven komt drijven bij een warme golfstroom en de 'soep' wordt opgediend voor planktoneters.

De documentaireserie is verdeeld in 7 categorieën (zie onder). Daarbij zit nog meer spectaculair bonusmateriaal: Making waves die 50 minuten duurt, Deep trouble 50 minuten, een bioscooptrailer van 5 minuten, en interviews met de makers - 30 minuten. Plus foto's om het toch al zo perfecte geheel nóg perfecter te maken.

De diepzee

Op een diepte van 150 meter begint het grootste leefgebied op aarde. Door de enorm hoge druk en eeuwige duisternis is onderzoek in dit gebied zeer moeilijk. Inmiddels is bekend dat hier een grote verscheidenheid aan indrukwekkende dieren leeft.

De open oceaan

De open oceaan is een grenzeloze wildernis waarin het leven voortdurend in beweging is. In deze wildernis zonder schuilplaatsen is het een kwestie van leven en overleven. De meest indrukwekkende roofdieren zijn hier voortdurend op zoek naar voedsel.

Bevroren zeeën

De dichtgevroren zeeën van het noordpool- en zuidpoolgebied trekken enorme aantallen ijsberen, robben en vogels. De bittere kou bepaalt hier het leven. In de winter kan de temperatuur zelfs dalen tot 70 graden onder nul, waardoor de meeste dieren elders overwinteren.

Gematigde zeeën

Gematigde zeeën worden gekenmerkt door een vrij mild maar seizoensgevoelig klimaat. De watertemperatuur is over het algemeen gematigd, maar het leven is alles behalve gematigd. Onder andere otters, gekleurde anemonen, inktvissen en rafelvissen hebben zich hier gehuisvest.

Koraalriffen

Koraalriffen zijn te vinden in de heldere tropische zeeën. In deze aflevering wordt niet alleen het ontstaan en ontwikkeling van een koraalrif gevolgd maar ook de vernietiging ervan door de mens.

Getijden zeeën

De getijden domineren het mariene leven en bepalen waar en wanneer wordt gebroed. Doordat de waterstand continu verandert, is het leven niet altijd even gemakkelijk. Met name voor dieren die zich tijdens het teruglopen van het tij nergens kunnen verbergen.

Kusten

Vanwege de hoge golven zijn er maar weinig dieren die zich permanent aan de kust hebben gehuisvest. Zeevogels, schildpadden en zelfs vissen gaan alleen maar aan wal voor het leggen van eieren. Zeeleeuwen bevallen aan wal om te voorkomen dat zij worden aangevallen.

Tip de redactie