Voor The Departed mocht regisseur Martin Scorsese zijn Oscar in ontvangst nemen. Bij deze dvd Special Edition zit een bonusdisk die minstens net zo interessant is.

In The Departed speelt Jack Nicholson de rol van de gangster Francis Costello. Op de documentaire in de extra's is te zien hoe deze Costello is gemodelleerd naar de Ierse maffiabaas James 'Whitey' Bulger. Een crimineel die zijn weerga niet kende, en zijn hele leven de onderwereld van Zuid Boston en ver daarbuiten beheerste.

Geen Corleone

Deze Bulger was een meedogenloze schurk, leren we. Geen Don Corleone die volgens Coppola nog enige ethiek in zijn lijer had, maar een vlerk van het zwartste water. Regelmatig lag hij met zijn maatje Flemmi overhoop wie de moord mocht plegen op tegenstanders die zij uit de weg wilden ruimen. Een fikse moordpartij, daar kon Bulger zich echt op verheugen.

Jeugdherinnering

De documentaire bestaat deels uit archiefmateriaal en er worden regelmatig scènes uit The Departed naast de realiteit gelegd: de overeenkomsten zijn griezelig. Talking heads van politieagenten en buurtbewoners ondersteunen de docu, en ook Leonardo DiCaprio, Matt Damon en Mark Wahlberg doen hun zegje. Wahlberg heeft de grappigste toelichting dat hij voor zijn rol als perfide agent alleen maar zijn jeugdherinnering - toen hij nog een Bostonian schoffie was - hoefde na te spelen.

Little Scorsese in Little Italy

De andere documentaire op de tweede disk, Crossing Criminal Borders gaat over Scorsese's eigen jeugd in Little Italy, de New Yorkse wijk die indertijd hét domein vormde voor de Italiaanse emigranten. Scorsese heeft de gangsterfilms die hij op zijn conto heeft staan, gebaseerd op zijn jeugd die zich afspeelde tussen twee werelden. Als kind leed hij aan astma dus hij kon niet knokken; terwijl knokken de bestaansmanier was in Litte Italy om zich staande te houden.

Bios

Enerzijds maakte hij de onderwereld van dichtbij mee, anderzijds maakte hij deel uit van de 'normale' wereld. Scorsese zocht als jochie altijd de duisternis van de bioscoop op, waar hij in de greep raakte van regisseurs als Kurosawa, en Ingmar Bergman.

Maar ook van gangsterfilms als White Heat en Angels with Dirty Faces, en Scorsese's commentaar wordt ondersteund met allerlei scènes uit deze zwart-wit films. Jimmy Cagney was indertijd dé Ierse acteur die het gangsterdom onder deze imigranen verbeeldde, en Nicholson heeft dus ook naar Cagneys vertolkingen gekeken. Al is Nicholson stukken angstaanjagender. Wat kunnen die sardonisch gewelfde wenkbrauwen naast heel sexy ook heel bedreigend zijn.