Straight Time

Jaren 70 j'accuse tegen het Amerikaanse rehabilitatiesysteem. Zie na vrijlating maar eens je rug recht te houden als je speelbal bent van de reclasseringsambtenarij.

Vette bakkenbaarden, een druipsnor, en okerkleurige leren jasjes die te krap in de oksels zitten. Welkom in de slechte smaak van de jaren zeventig. Het zijn de attributen van een nog jeugdige Dustin Hoffman, maar gek genoeg werkt het 40 jaar later ook. Hoffman speelt de crimineel Max Dembo die op het rechte pad wil blijven; die snor en die jasjes komen nu eerder smoezelig over, wat wel bij dat milieu past van onverbeterlijke boeven.

Hels joviaal

Na 6 jaar in de gevangenis voor een gewapende overval moet Dembo zich bij de reclasseringsambtenaar melden. Een kerel die zich joviaal voordoet, maar zijn tactiek is om hels van te worden. Hij heeft de macht om zijn 'pupillen' onder de knoet te houden, en speelt die positie ten volle uit. Dembo moet rekenschap afleggen voor elke stap die hij onderneemt, en na vernedering op vernedering volgt ook een paar dagen hechtenis voor niets. Zo'n ambtenaar heeft echter alle vrijmacht om zijn geëtter uit te oefenen.

Zelfverzekerd als vanouds

Straight Time is een redelijk goede film, maar ook niet erg subtiel. Het ligt voor de hand dat Dembo het uiteindelijk niet meer pikt en doorslaat (in een hilarische scène waarin hij heel ruig de rollen omdraait). Interessanter is dat zodra hij terugvalt in zijn oude gewoontes, hij plots weer de trotse man is die zijn eigen leven onder controle heeft. Alsof hij zijn eer weer heeft kunnen redden door de touwtjes in handen te nemen. Hij zoekt zijn oude vrienden op en beweegt zich weer zelfverzekerd als vanouds in de schaduwwereld met codes en gehossel waarin hij zich als een vis in het water voelt.

Love interest

De love interest wordt gespeeld door Theresa Russell, als de jonge Jennifer die Dembo eerst een baantje weet te bezorgen in een fabriek. Zij voelt zich tot hem aangetrokken en blijft bij hem. Ook als hij weer terugvalt in de criminaliteit, al wordt zij voortdurend heen en weer geslingerd tussen haar gevoel en haar conflicterende moraal jegens de boeverij van haar geliefde.

Aanklacht

Straight Time is een aanklacht tegen het rechtssysteem waarmee regisseur Ulu Grosbard een lans wilde breken voor een tweede kans voor ex-gedetineerden. Of alle reclasseringsambtenaren zulke treiteraars zijn, daar valt op af te dingen. Ook op de zuivere motieven van boeven die hun lesje wel zouden hebben geleerd tijdens gevangenschap. Dembo probeert het wel, maar is niet in de wieg gelegd voor braaf burgerschap, al is hij geen kwaaie kerel. Ook boeven zijn mensen, nietwaar.

Leermoment

Het interessantste (want nooit gedateerde) leermoment is echter hoe Dembo weer die zelfbewuste kerel wordt zodra hij in zijn eigen wereldje zit. Het moet gezegd: die overgang weet Hoffman fabuleus neer te zetten. Ook Harry Dean Stanton, Kathy Bates en Gary Busey spelen puike bijrollen. Op de extra's geven Hoffman en Grosbard hun commentaar, en er is nog een korte film "Straight Time, He Wrote It For Criminals". Het scenario is gebaseerd op het boek No Beast So Fierce van Edward Bunker, zelf ex-gevangene die zijn ervaring met de pen heeft verwerkt.

Tip de redactie