Deze science fiction-film over futuristische drugs en datamining is een energieke mix van live action en animatie

A Scanner Darkly heeft het predikaat 'culthit' in dikke letters eroverheen staan. Dat is het lot van de meeste - kwalitatief hoogwaardige - science fiction films waarin een visie op de toekomst wordt gegeven. En met een film gebaseerd op een boek van future-goeroe Philip K. Dick zit je al snel in de culthoek. Bovendien heeft regisseur Richard Linklater er een buitengewoon hippe filmstijl op losgelaten: de acteurs en hun bewegingen zijn zó goed nagetekend, dat je je na een kwartier afvraagt waarom hij eigenlijk niet bij live action is gebleven.

Cartoonesk

Maar het antwoord ligt voor de hand. A Scanner Darkly ziet er op deze manier prachtig gelikt uit, en met het cartooneske aspect kun je betere en geloofwaardiger toekomstvisioenen oproepen dan met dure special effects in een live action film. En het is een bezienswaardigheid om de karakteristieke bewegingen van Robert Downey Jr. en Keanu Reeves, met zijn zwiepende ledematen, zó ingenieus exact in animatieversie te zien.

Dubbelrol

Ook het verhaal is boeiend. Het betreft een groepje vrienden die verslaafd zijn aan een bepaald soort drugs, Substance D, waarvan de schadelijke neveneffecten uiteraard geen enkele invloed hebben op de omvangrijke inname. Alles voor de kick. Eén van hen, Bob Arctor (Reeves) is zowel een dopey als in dienst van de overheid, met een inslag die het best valt te omschrijven als Stasi meets Big Brother. Waarom dit stonede kwartet zo intensief wordt gadegeslagen, is een rode lijn waarvoor Linklater de tijd neemt om die uit te leggen.

Kanttekening

Er is één kanttekeningetje aan de stijl. Door de stripvorm krijgen de acteurs net niet genoeg vat op de kijker - in de regel zijn het de grappen en de animatievondsten waardoor cartoonfilms je bij de lurven grijpen. A Scanner Darkly is té veel een acteursfilm, en Philip Dicks futuristische filosofieën werken het beste op een persoonlijk level. Met echte mensen dus, die de schmerzen van de toekomst kenbaar maken. Maar daarvoor is het een culthit: in internetkringen krijgt zo'n verhaal veel meer body vanwege alle discussies die erover losbarsten. Interessant experiment van Linklater.