Als de overheid een nationale vliegtaks instelt, heeft dat nauwelijks effect op het klimaat, want het aantal vluchten vermindert niet. Dat blijkt uit een uitgelekt onderzoek in opdracht van het ministerie van Financiën.

Onderzoeksbureau CE Delft analyseerde tien verschillende typen heffingen en concludeert dat in alle gevallen 95 procent van de reizigers blijft vliegen vanaf een Nederlandse luchthaven, schrijven journalisten van De Telegraaf die het rapport inzagen.

Uit een 'maatschappelijke kosten-batenanalyse' van CE Delft zou volgens de krant blijken dat de vliegtaks nauwelijks bijdraagt aan een lagere CO2-uitstoot. Als de overheid een vliegtaks invoert, zou minder dan 5 procent van de reizigers kiezen voor een alternatief.

Dat alternatief is niet per se milieuvriendelijker. Als reizigers kiezen voor een luchthaven in het buitenland, verplaatst het 'probleem' zich. Omrijden met de auto zorgt bovendien voor extra vervuiling.

In een reactie stelt de woordvoerder van staatssecretaris Menno Snel (Financiën) dat de regering inzet op Europese afspraken over luchtvaartbelasting, in plaats van een puur Nederlandse maatregel. Die kunnen worden gemaakt "in het kader van de voor 2019 geplande onderhandelingen over de klimaatdoelen van Parijs".

Effecten

In 2008 gold in Nederland ook al even een vliegtaks. Die werd een jaar na de invoering weer ingetrokken omdat de maatregel nauwelijks geld en milieuvoordelen opleverde. Ook toen zochten reizigers vaker een luchthaven buiten Nederland om de toeslag te ontwijken.

Op dit moment heft de overheid geen btw op vliegtickets. Staatssecretaris Menno Snel (Financiën) wil daar verandering in brengen. Zijn voorkeur gaat uit naar een Europese taks, maar als andere landen niet meewerken komt er een nationale belasting.

Op Radio 1 zei de staatssecretaris dat hij daarvoor al twee voorstellen heeft liggen. Het eerste is een belasting op lawaaiige en vervuilende vliegtuigen. Als dat niet lukt, moet de reiziger betalen via een tickettaks.

Tarieven

Het kabinet rekent erop dat de vliegtaks per jaar 200 miljoen euro oplevert. Dat bedrag is over vier jaar al ingeboekt in de belastingopbrengsten. De tarieven staan al opgesomd in het regeerakkoord: 7 euro voor vluchten binnen de Europese Unie, 22 euro voor middellange afstanden en circa 40 euro voor verre reizen.

Extra belasting op vluchten met korte afstanden heeft volgens De Telegraaf een averechts effect. De verwachting is dat vakantiegangers door de kleine prijsverschillen eerder in de verleiding komen om een verre reis te boeken. Ze blijven dus vliegen.

Onderzoeksinstituut SEO onderzocht de vliegtaks vijf jaar geleden ook al. Uit dit onderzoek blijkt dat de belasting meer kost dan ze oplevert. De onderzoekers becijferen dat zo'n vliegtaks de Nederlandse economie jaarlijks minstens 700 miljoen euro kost.