Europese vluchten in een elektrisch vliegtuig worden in de toekomst mogelijk. De vraag is alleen wanneer we op een elektrisch of hybride aangedreven vliegtuig kunnen stappen.

Vliegtuigbouwer Airbus maakte dinsdag bekend samen met industriereus Siemens en motorenmaker Rolls Royce een hybride vliegtuigmotor te bouwen. Een eerste test met een commercieel vliegtuig met een elektromotor en drie conventionele straalmotoren staat voor 2020 op de planning.

Vliegmaatschappij easyJet heeft ambities om het elektrisch vliegen te gaan benutten. Het doel van easyJet is om binnen twintig jaar honderdtwintig passagiers elektrisch te vervoeren op afstanden tot 540 kilometer. Dat is ver genoeg voor 20 procent van de vluchten van easyJet.

Net als de auto-industrie richt ook de vliegtuigindustrie zich op elektrische technologie om de impact op het milieu te beperken. Het vliegen op een batterij in plaats van op kerosine moet de CO2-uitstoot drastisch verlagen en vliegtuigen stiller maken.

Korte vluchten

Privépiloten kunnen in 2019 al vluchten maken met een volledig elektrisch aangedreven vliegtuig. In oktober introduceerde Vliegschool Hilversum het toestel Alpha Electro van het Sloveense bedrijf Pipistrel. Met het tweepersoonstoestel mag in de toekomst in heel Europa worden gevlogen.

Het volledig elektrisch aangedreven vliegtuig is bedoeld voor korte privévluchten en als lesvliegtuig voor particulieren.

De vliegschool was op zoek naar zaken waarmee ze duurzaam konden innoveren. Vincent Kager, mede-eigenaar van Vliegschool Hilversum zegt: "In 2019 moet het vliegtuig van de band rollen. We zullen dat toestel vooral gaan gebruiken om les te geven aan privépiloten."

Eigen vliegtuig

Het vliegtuig kost volgens Kager zo'n 160.000 euro. "Dat is natuurlijk een relatief hoge investering voor korte vluchten, maar de accutechniek ontwikkelt zich gelukkig snel."

De Alpha Electro kan anderhalf uur vliegen, waarvan een half uur reservetijd is. Kager zegt: "Voor lessen is dat ideaal of bijvoorbeeld voor korte afstanden binnen Nederland. Maar dan moet de infrastructuur, zoals laadsystemen, op andere vliegvelden wel op orde zijn."

De verwachting is dat we met kleine vliegtuigen binnen vijf jaar zo'n vier uur achtereen kunnen vliegen. Elektrische aandrijving heeft als groot voordeel dat je het vliegtuig nauwelijks hoort.

Hoogleraar luchtvaart- en ruimtevaartechniek Jacco Hoekstra is optimistisch. "De techniek is aanwezig, maar het is de vraag hoeveel mensen een early adopter willen zijn. Geld speelt natuurlijk ook een rol."

Luchttaxi

In München wordt de volledig elektrische Lilium Jet ontwikkeld met een actieradius van 300 kilometer en een maximale snelheid van 300 kilometer per uur.

De Lilium Jet is ontworpen als luchttaxi voor maximaal vijf personen. De jet is zo snel als een Formule 1-auto. Passagiers kunnen dan binnen een uur van Londen in Parijs zijn.

"Je bent tegenwoordig door alle overstaptijden, marges en securitychecks sneller met de auto als je van Amsterdam naar Parijs reist, maar met een klein elektrisch privévliegtuig kan dat dus veel sneller", zegt Hoekstra.

"Het model stijgt verticaal op, dus zou je voor de deur kunnen instappen. Als er genoeg mensen zijn, volgt vanzelf de wetgeving", aldus de hoogleraar.

Onderzoek heeft al uitgewezen dat in het luchtruim, ruimte is voor klein luchtverkeer. Hoekstra: "Dat vergt natuurlijk wel een andere manier van verkeersleiding. In de toekomst vliegen we dan voor een weekend naar de Côte d'Azur in plaats van naar Parijs."

Passagiersvliegtuigen

Voor grote toestellen van luchtvaartmaatschappijen is het de vraag of het 100 procent elektrisch wordt of een hybrideaandrijving met elektro- en straalmotoren.

Momenteel is de batterij nog te zwaar voor een groter vliegtuig. Dit komt door de benodigde hoeveelheid energie die moet worden opgeslagen. "De ontwikkeling gaat wel snel, maar de elektrische motoren zijn nog te zwak", aldus Hoekstra.

"Je moet ergens beginnen. Hoe snel het gaat, hangt af van de ontwikkeling van accu's, maar het toestel zelf moet ook helemaal opnieuw worden ontworpen", zegt Kager.

Airbus

In het commerciële vliegtuig van Airbus wordt één van de vier motoren vervangen door een elektrische motor van Siemens met een vermogen van 2 megawatt. Als de tests succesvol blijken, krijgt het toestel mogelijk nog een elektrische motor.

Voordelen van de elektrische aandrijving zijn volgens Paul Stein, CTO van Rolls-Royce, een lagere geluidsproductie en minder vervuiling. "Het vliegtuig kan daarmee een normaler vervoermiddel worden om van A naar B te reizen, zonder de milieurestricties die van toepassing zijn op vliegtuigen met straalmotoren."

Stein zegt: "Met verbeterende technologie begint een nieuw tijdperk. Dit is de derde generatie van de luchtvaart, na zuigermotoren en straalmotoren."

EasyJet

EasyJet slaat de handen ineen met de Amerikaanse partner Wright Electric. Door accu's te gebruiken in plaats van brandstof moet het nieuwe vliegtuig een bereik hebben van 542 kilometer. Dit moet genoeg zijn voor Europese routes.

De luchtvaartmaatschappij voorziet een toekomst zonder vliegtuigbrandstof. "Het is niet meer de vraag óf we elektrisch aangedreven korte afstandsvluchten gaan maken, maar wanneer."

De gebroeders Wright lukte het in 1904 ook om een lichtgewicht zuigermotor - een motor met zuigers en cilinders - te ontwikkelen voor de luchtvaart, terwijl de industrie beweerde dat dit niet kon.

Hoekstra: "Het feit dat het nu nog niet mogelijk is, betekent niet dat het in de toekomst niet haalbaar is. Ik vind dat je altijd voorzichtig moet zijn, als mensen zeggen dat iets niet kan."