De ecologische crisis rondom grondstoffen, energie en klimaat die ons nog te wachten staat, wordt vele malen groter dan de huidige financiële crisis.

Dat stelt hoogleraar transitiekunde Jan Rotmans in een interview over maatschappelijk verantwoord ondernemen.

"Het ecologisch tekort is twee keer zo groot als het huidige economisch tekort", zegt Rotmans.

Daarom moet er een kantelmoment komen waarin we niet meer leven in een centrale top-down gestuurde samenleving, maar een georganiseerd vanaf de bodem. Een samenleving 3.0 noemt Rotmans dit.

Hij voorspelt dat het kantelmoment hiervan dit jaar gepaard met veel chaos plaats zal vinden.

"De veranderingen bevinden zich nu nog onder de radar. De media focussen zich op de bovenstroom dus je ziet er weinig van, maar we bevinden ons in het oog van de orkaan", zegt Rotmans.

Bekijk het hele interview:

Tempo

Al gaat de transitie naar de mening van Rotmans niet snel genoeg, de financiële crisis heeft het tempo in zijn ogen wel versneld.

"De financiële crisis is een zegen, we leren om duurzamer te leven." Hoognodig volgens Rotmans, want we zijn ver afgedreven van de natuur.  "We verspillen 99 procent van alle grondstoffen. We gebruiken het voor een korte tijd en gooien het daarna weg, dat doet de natuur niet."

Rotmans wil terug naar een organische samenleving. Niet terug in de tijd, maar vooruit met de tijd noemt hij dat. "Alles was grootschalig en gericht op de korte termijn. Nu staan wij zelf weer centraal."

Macht

De veranderingen gaan niet zonder slag of stoot, de huidige machtsstructuren zullen zich verzetten. Maar ook aan die bolwerken komt een einde, voorspelt Rotmans.

"De oude zuilen gaan er een voor een aan. Als je je niet aanpast, ga je over de kop. DSM is een onderneming die daar goed mee omgaat, een bedrijf zoals Shell bestaat over twintig of dertig jaar niet meer."

De overheid krijgt in dit proces een faciliterende rol toebedeeld. "We zijn gewend dat de overheid veel regelt. Het voordeel is dat je daardoor stabiliteit krijgt, het nadeel is dat het de ontwikkeling van mensen beperkt", zegt Rotmans.

Oubollig

De transitie gaat niet meer gepaard met 'maatschappelijk verantwoord ondernemen', dat begrip noemt Rotmans inmiddels oubollig.

"Je bent duurzaam of je bent het niet. Groen wordt de norm. Ben je dat niet dan besta je niet meer", aldus Rotmans.

Dit is het derde interview in de serie Weg met Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO), een initiatief van Ruben Koerhuis (productie) en Petra Pronk (interview).

Bekijk hier de achttiendelige serie over MVO-Leiderschap.