DEN HAAG - Kolencentrales moeten biomassa gaan bij- of meestoken. Niet alleen de Staat maar ook particuliere beleggers kunnen geld gaan steken in de landelijke energienetten. De maatregelen passen in het streven naar een groter aandeel duurzaam opgewekte energie.

Dit zijn twee van de maatregelen die minister Maxime Verhagen (EL&I) aankondigt in zijn energierapport, waarmee het kabinet vrijdag heeft ingestemd.

Kolencentrales stoten naar verhouding veel van het broeikasgas CO2 uit. De maatregel past in het streven van de Europese Unie en het kabinet om in 2020 te komen tot een aandeel van 14 procent duurzaam opgewekte energie.

Verhagen kreeg kritiek van de Tweede Kamer omdat het beleid tot dusver niet toereikend zou zijn om die doelstelling te halen. Daarin komt nu verandering, zegt Verhagen in een toelichting op het rapport.

Innovatiekracht

Het verplichte bijstoken van de biomassa is goed voor 2 procent van de doelstelling, andere maatregelen om duurzame energie te stimuleren voor 9 procent. De rest moet komen uit import en uitbreiding van productie in Nederland.

Dat kan volgens Verhagen door de innovatiekracht van de energiesector te versterken. Hij heeft de ex-topman van Shell, Jeroen van der Veer, gevraagd om als voorzitter van een werkgroep volgende week aan te geven hoe dat moet gebeuren.

Green deal

Het kabinet gaf aan te willen komen tot een ''green deal’’ met het bedrijfsleven, dat concrete projecten mag aandragen om te komen tot meer groene energie of energiebesparing.

Onderbelicht blijft tot dusver dat niet alleen miljarden geïnvesteerd moeten worden in het opwekken van energie, maar ook in het transport daarvan, zegt Verhagen. Volgens hem zijn daarvoor de komende jaren miljarden nodig.

Slimme netten

''Honderden kilometers aan nieuwe leidingen moeten worden aangelegd. Daarnaast moeten de energienetten klaar worden gemaakt voor het transport van steeds meer duurzame energie. Ook moeten ze goed aansluiten op die van het buitenland, want bij energie gaat het om een internationale markt", zegt hij.

"Bovendien moeten we toe naar zogeheten slimme netten, om mogelijk te maken dat huishoudens en bedrijven de energie die ze zelf opwekken ook kwijt kunnen aan het openbare net.''

Investeringen

De staat kan niet alleen opdraaien voor die investeringen, zegt Verhagen. Daarom wil hij mogelijk maken dat de landelijk netbeheerder van elektriciteit, TenneT, als bedrijf van de overheid minderheidsaandeelhouders kan aantrekken.

Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan pensioenfondsen, aldus Verhagen.

TenneT

TenneT, de beheerder van het landelijke elektriciteitsnet, raamt de investeringen die in Nederland nodig zijn in de komende tien jaar op 4 tot 5 miljard euro. "Een toekomst van duurzame energie vraagt om grote investeringen in het elektriciteitsnet",' aldus een woordvoerder.

TenneT beheert ook een groot deel van het hoogspanningsnet in Duitsland en opperde eerder de mogelijkheid van een minderheidsbelang van particuliere beleggers bij de oosterburen om zo financiering rond te krijgen voor het verbinden van windparken op zee met het vasteland.

Gasunie

De Gasunie staat positief tegenover het voornemen om de landelijke energienetten gedeeltelijk te privatiseren. Topman Paul van Gelder van de Gasunie zegt dat een goed investeringsklimaat cruciaal is. Daarin past de mogelijkheid tot privatisering van een minderheidsaandeel.

Van Gelder vindt dat Verhagen visie toont: ''De regering mikt op een haalbare, betaalbare en verantwoorde route naar een schone en stabiele energievoorziening.''