Bij het maken van kleding komen veel ongezonde chemicaliën kijken, die designer Nienke Hoogvliet liever achterwege zou laten. Ze zocht naar manieren om met hulp van kruiden textielverf te creëren die iets bijdraagt aan onze gezondheid.

  • Wat: H.E.R.B.S.
  • Waar: Schellensfabriek (Downtown), Vestdijk 280; 5617 BA Eindhoven
  • Wanneer: 19 - 27 oktober

De kledingindustrie levert een bijdrage aan de opwarming van de aarde, vertelt Hoogvliet. Om kleding te kunnen maken zijn veel grondstoffen nodig. Er is land, water, energie en stof voor nodig, en dat heeft veel impact op het milieu.

Tijdens die processen komen broeikasgassen vrij, die de aarde opwarmen. Voor de productie van kledingstoffen wordt gebruik gemaakt van fossiele brandstoffen als olie, kolen en gas.

Worden de chemicaliën die in het productieproces voor textiel worden gebruikt, eigenlijk uit de textiel verwijderd voordat wij het gaan dragen? Designer Nienke Hoogvliet besloot op onderzoek uit te gaan.

Afgedankte T-shirts

Met het project H.E.R.B.S. wil de designer ook aandacht vragen voor het hergebruiken van textiel, waar we veel van weggooien. "Bezoekers kunnen een oud en afgedankt T-shirt door ons laten verven in een van de kruidenbaden."

Er zijn duizend shirts ter beschikking gesteld door Gebotex, een sorteerbedrijf voor textiel. "Dat shirt mag je mee naar huis nemen, om zelf te kunnen ervaren wat voor effect de kruiden op het shirt hebben."

Het doel van H.E.R.B.S. is vooral om mensen op een positieve manier te betrekken bij de problemen van de textielindustrie. "Ik hoop dat bezoekers hoopvol worden van de expositie, in plaats van angstig of gedeprimeerd."

Met kruiden geverfde stof van natuurlijk linnen (foto: Hannah Braeken)

Huid absorbeert chemicaliën

Onze huid werkt absorberend, waardoor chemicaliën ons lichaam kunnen binnendringen. Hoogvliet besloot te onderzoeken of textiel ook stoffen kan afgeven die juist bijdragen aan onze gezondheid.

"Kruiden staan bekend om hun medicinale effecten en worden op veel verschillende manieren gebruikt om bij te dragen aan onze gezondheid; we eten ze, maken er medicatie van of het wordt gebruikt in onze cosmetica."

Hoogvliet verft textiel momenteel met indigo, meekrab (een plant die kan worden gebruikt om kleding rood te verven) en geelwortel.

Verfbaden met rozemarijn

In opdracht van het Belgische kunstcentrum Z33 begon Hoogvliet een onderzoek met kruiden zoals rozemarijn, salie en kamille. Elk kruid heeft een andere werking. "Ik verfde een natuurlijk linnen met de kruiden en maakte daar vervolgens een quilt van."

Ook borduurde Hoogvliet met de hand een patroon met garen die ze met kruiden had geverfd. "Ik borduurde meer op plekken waar het lichaam kon profiteren van het kruideneffect, zoals het hoofd, de romp en voeten." Daar is de stof dus ook wat zwaarder.

Met kruiden geverfde kleding (foto: Hannah Braeken)

Textielindustrie motiveren

De designer ziet een toekomst weggelegd voor het verven met kruiden. "Het wordt in India al eeuwenlang gedaan, omdat de kruiden een heilzame werking hebben. Ik hoop dus dat de textielindustrie geïnspireerd raakt en gemotiveerd wordt om zich in deze bijzondere techniek te verdiepen."

Eerdere testen met samples van het met kruiden geverfde linnen hebben goed uitgepakt. "De essentiële oliën, die ook uit kruiden worden gebruikt voor onder andere cosmetica, kunnen overgebracht worden op de textiel door het verfproces.

Dit is pas het begin van het proces, aldus Hoogvliet. "Nu kan ik aantonen dat de kruiden en de essentiële olie via textiel effect kunnen hebben."