Hoe maak je van slap materiaal een bruikbaar product? Designstudio Lennart Lauren van de broers Leerdam ging aan de slag met nieuw plaatmateriaal en maakte daar stevige krukjes van. Hoe pak je dat aan?

  • Wat: Paperthin
  • Waar: Veem (Floor 2, Strijp-S), Torenallee 86-02, 5617 BD Eindhoven
  • Wanneer: 19 - 27 oktober

Als je een materiaal transformeert, moet dit wel een nieuwe esthetiek en bewondering opleveren, vinden de broers Lennart en Laurens Leerdam die beiden zijn afgestudeerd aan de Design Academy Eindhoven.

De opdracht die de broers zelf bedachten en formuleerden, Paperthin, draaide om het in kaart brengen van slimme productietechnieken uit de blikindustrie. "We hadden toen nog geen idee wat het moest gaan worden."

Wel hadden ze het idee dat het publiek eerder overtuigd zou worden als er gewicht op geplaatst zou kunnen worden, bijvoorbeeld menselijk gewicht. Dus gingen ze aan de slag met nieuw plaatmateriaal, dat gemaakt wordt van gerecycled materiaal.

Productietechnieken uit blikindustrie

"Tijdens ons onderzoek vonden we in onze regio harde blikproducten, waarna we gefascineerd raakten door de productietechnieken die deze industrie gebruikt. Daarom besloten we ons op dit product te richten en zo dicht mogelijk bij blik proberen te blijven."

De technieken die deze industrie gebruikt, worden allemaal met een reden ingezet, leggen de broers uit. "Elk klein detail op een blikje heeft een doel, bijvoorbeeld om te conserveren of om te koelen. Wij hoefden alleen geen voeding te bewaren."

Daarbij lag de focus volledig op de constructie van het iconische blikje. "De omgevouwen randjes die twee platen met elkaar verbinden, lijntjes die in het materiaal gerold zijn voor extra sterkte, en uiteraard de vorm die bijdraagt aan de algehele stevigheid."

De keuze voor dit materiaal ontstond niet vanuit een duurzaam voornemen, maar de broers denken daar wel over na. "Ditmaal lag de focus echt op materiaaltransformatie. Maar we denken wel na over dit soort kwesties. Deze branche maakt veel consumptiegoederen. Is dat goed of kan dat beter?"

Toch vindt het tweetal dat door slimme technieken te gebruiken op bestaand materiaal, er ook op een goede manier kan worden bijgedragen aan het hergebruiken van restmateriaal. "Het is nog niet heel duurzaam, maar betreft wel een zijtak van die industrie."

Vrij spelen met materiaal

In de testfase die dan volgt, ga je eigenlijk heel vrij spelen met het materiaal. "Je onderzoekt van alles en we kregen machines tot onze beschikking. Zo begonnen we te testen of je lijntjes in het metaal kan zetten, of je randjes kan maken, of ribbeltjes."

Zo lagen er na verloop van tijd tafels vol met stukjes bewerkt metaal. "Daarna moet je keuzes gaan maken. Wat is interessant en mogelijk nieuw?"

Tijdens dit proces houd je je kernwaardes in gedachten, vertellen de broers. "Bij ons moest het draaien om materiaaltransformatie, en de kracht van het materiaal. Met dat in het achterhoofd kies je vervolgens met welke puzzelstukjes je verder gaat."

Krukjes van Paperthin (foto: Paperthin)

'Je moet streng zijn'

Bij dit proces horen ook verrassingen. "Soms loop je tegen iets aan wat zo onverwacht is, dat het bijna moeilijk is om er niet meteen mee aan de slag te gaan. Maar je moet ook streng zijn soms, en jezelf herinneren aan het oorspronkelijke plan."

De twee broers verschillen ook wel eens van mening, al zitten ze vaak op één lijn als het aankomt op wat ze mooi vinden. "Maar we werken verschillend. Een van ons is technisch aangelegd en werkt sneller en is pragmatisch en beslist snel. De ander heeft wat langer nodig om na te denken, en heeft daarom andere inzichten."

Discussies zijn er dus wel. "Maar uiteindelijk komen we altijd op iets uit waar we allebei trots op zijn. We sluiten nooit een compromis waar een van ons minder blij mee is."

Grotere samples voor tests

Na enkele weken ontstond het idee om van het materiaal een krukje te maken. "We hadden de puzzelstukjes gekozen en gingen vervolgens verder uitzoeken wat we ermee konden. Zo maakten we samples van 1 meter, om te zien of het materiaal dan anders voelde. Toen dat zo was, besloten we ons op meubilair, een zitstuk, te richten."

Dan ligt er een concreet doel en kan een ontwerp gemaakt worden. Er wordt gesproken over afmetingen, details, esthetiek. En de techniek moet verwerkt worden. "Na twee weken schetsen en papiermodellen lag er een model op tafel."

De krukjes die uit het project zijn voortgekomen zijn bijna zo dun als een blikje cola. Het materiaal is flinterdun, maar kan menselijk gewicht dragen. "Het is getest op 150 kilo."

Na al dat werk volgt er verrassend genoeg nog geen eurekamoment, aldus de gebroeders Leerdam. "Als je lang ergens mee bezig bent, kan je juist twijfelen over wat je gedaan hebt. Dan blijf je achter met meer vragen dan antwoorden. Eigenlijk heb je dan vooral even wat erkenning nodig van anderen, om zelfvertrouwen te krijgen."