Tijdens Dutch Design Week laten ontwerpers en experts zien hoe zij nadenken over onze toekomst, zowel nabij als ver weg. Daarom vragen we hoe hun vakgebied eruitziet in de verre toekomst. Vandaag: Robert Schaeffer, programmeur van poppodium Effenaar, over muziek in de verre toekomst.

Muziek en design zijn niet los van elkaar te zien. "Popmuziek gaat nooit alleen over noten", vertelt Schaeffer. "Het draait ook om hoe de muzikant eruitziet, hoe zijn show eruit ziet. Het artwork bij albums. Daar zit een grote designfactor aan vast. Muzikanten vertellen op die manier hun verhaal, ook met hulp van video’s."

De programmeur is ervan overtuigd dat nieuwe technologie muziek weer menselijker gaat maken. "We luisteren voornamelijk naar vooraf opgenomen muziek, mede door de komst van de geluidsopname." Voor die tijd moest je bij een groep muzikanten gaan zitten om een lied te horen, waardoor muziek een sterk sociaal karakter had, zegt Schaeffer. "Het was een manier om gevoelens te delen en verhalen te vertellen."

De digitalisering heeft een evolutie gebracht in de muziek, maar heeft er ook voor gezorgd dat het verder van de mensen af is komen te staan, vindt hij. "Artiesten zitten nu alleen muziek te maken op zolder, zijn zelf aan het puzzelen en schuiven en zetten het vervolgens op Spotify. De luisteraar ziet het voorbij komen, luistert er even naar in de trein tijdens een spelletje, en zapt naar het volgende nummer als het niet bevalt."

Dicht bij de artiest

Een artiest op een podium zien, het publiek in de zaal en de energie die dan overslaat. "Dat is zo mooi. Iedereen wordt er door opgezweept. Het voelt alsof je echt dicht bij de artiest bent." Met hulp van nieuwe technologieën kan dit weer terugkomen, zegt Schaeffer stellig. "Onze artiest in residence tijdens Dutch Design Week, de Chagall, is daar een goed voorbeeld van."

De elektronische singer-songwriter ziet in Virtual Reality (VR) een manier om die afstand tot haar publiek weer kleiner te maken. Schaeffer legt uit: "Zet je een VR-bril op, dan sluit je je af van alles om je heen en stap je de wereld van de artiest in. Alleen daar ben je op gefocust." In die VR-wereld kan de artiest laten zien wat ze willen, of de luisteraar meenemen naar een andere wereld. "Het voelt alsof je samen bent en dat maakt het persoonlijker."

Ook op het podium is de afstand tot het publiek soms groter geworden. "Waar artiesten vroeger instrumenten bespeelden en voor het publiek zongen, staat een artiest nu soms achter een tafel met allemaal knoppen en schuifjes. Dat kan een belemmering zijn." Daarom is Chagall gaan samenwerken met een startup uit Londen, die handschoenen ontwikkelt waar sensoren in zitten. Ze stuurt daardoor haar muziek aan met haar bewegingen, waardoor een nieuw soort live optreden ontstaat. "Ze maakt choreografie met haar lichaam. Dat werkt ook nog eens intuïtiever dan programmeren op je laptop."

De volgende stap is om niet alleen de handschoenen, maar haar hele outfit te betrekken. "Met haar hele lijf kan ze dan het licht en de video op de achtergrond aansturen." Mensen met een VR-bril kunnen vanuit de hele wereld meekijken en live de show zien. "Dan ben je weer alleen met die artiest alleen in je kamer." De muziek dichterbij brengen met hulp van technologie. "Dit wordt echt de toekomst."

Samen muziek maken

Schaeffer denkt daarnaast dat technologie het maken van muziek makkelijker gaat maken. Zo denkt de programmeur dat iedereen in de toekomst muziek naar zijn eigen smaak kan vormgeven. "Een artiest maakt bijvoorbeeld een basis, maar iedereen kan zelf bepalen hoe de track moet gaan klinken. Of welk couplet eerder komt." In te vullen naar je eigen stemming. Meer beat op vrijdagavond, meer rustige delen op zondagochtend.

Dat maakt het werk van de producer minder heilig, beaamt hij. "Die geeft je vooral de tools om met zijn werk aan de slag te gaan." Dit zorgt er ook voor dat de afstand tussen de muzikant en de luisteraar kleiner wordt. Je bent consument en creator, en dat is interessant. Als je er zelf bij betrokken bent, dan gaat het ook een grotere rol spelen."

Tijdens Dutch Design Week spelen artiesten op meerdere plekken in Eindhoven tijdens DDW Music, waar Schaeffer de programmeur van is. Dit festival wordt vanuit de Effenaar aangestuurd.