Gezien de ongekende snelheid waarmee dieren uitsterven, moet er meer worden nagedacht over hulpmiddelen om dit tegen te gaan, vindt ontwerper Mick Geerits van Abnormal Design LTD. Daarom is er nu het plan om in te grijpen met robotica.

De cijfers spreken voor zich. De snelheid waarmee dieren uitsterven, is momenteel duizend keer hoger dan voordat de mens er was. Zo sterft er elke vijf minuten een diersoort uit. "Die getallen zijn bijna niet te bevatten", zegt Mick Geerits.

Een belangrijk detail is dat deze duizelingwekkende cijfers worden veroorzaakt door de mens. "We hebben publicaties gezocht en ecologen gesproken over biodiversiteit, want daar is het nogal slecht mee gesteld. Dat was het startpunt voor ons."

Design is vaak gericht op de mens, om ons beter te maken, legt Geerits uit. "Je ziet zelden dat er voor dieren wordt ontworpen, vanuit hun perspectief. Dat hebben we dus geprobeerd om te draaien. We wilden onze blik verbreden, de mens is immers niet de enige partij met een ecosysteem op deze aardbol." 

Bouwen met gedrag

Sommige dieren worden 'ecosysteem-engineers' genoemd, legt Geerits uit. "Dit zijn dieren die iets met hun gedrag bouwen. Bijvoorbeeld een bever. Die bouwt een dam waarmee hij het water, de natuur en dus de biodiversiteit beïnvloedt. Wij hebben ons gericht op de bultrugwalvis en het navelzwijn, beiden zijn 'ecosysteem-engineer' en hebben grote invloed op de biodiversiteit." 

Een walvis jaagt heel diep en laat vervolgens ontlasting achter aan de oppervlakte van het water. Dit wordt vervolgens gegeten door plankton. En plankton voedt het hele ecosysteem, legt Geerits uit. "Dus als we de walvis helpen met het op de juiste plekken achterlaten van voedingsstoffen, dan kun je dat gedrag helpen versterken en het systeem draaiende houden."

Er zijn al ontwikkelingen met biotechnologische voorwerpen die op een dier kunnen worden geplakt om te meten waar het zich begeeft en wat het doet. Geerits wil echter een actieve component toevoegen. Zo ontstond Augmented Nature, een set robotische gereedschappen waarmee dieren worden geholpen bij het zich aanpassen aan hun veranderende omgeving. "Zo'n voorwerp kan bijvoorbeeld geluidssignalen geven om te voorkomen dat de walvis in aanvaring komt met een schip. Met deze geluidssignalen kunnen we ze weghouden bij de scheepsroutes. Die oplossing kan gedrag beïnvloeden en effectiever maken." 

Augmented Nature

Augmented Nature

Deze tag wordt op de vin van een walvis bevestigd en maakt geluid als het beest in de buurt van scheepsroutes komt.

Impact op diversiteit

Bij het bedenken van dit plan werd gedacht aan dieren die charismatisch zijn, zoals de walvis. Maar ook minder mooie dieren zoals het navelbuikzwijn hebben impact op de diversiteit. "De walvis krijgt meer aandacht, merken we. Maar dat maakt ons niet uit. We moeten ook het zwijn helpen om andere soorten te redden. Dieren met invloed helpen en hun functies redden, dat is het doel."

Momenteel ligt er een plan op tafel, een scenario dat gepromoot gaat worden. "Wij zijn geen biologen of ecologen, dus willen we mensen vertellen over onze plannen. We hebben al wat partners, maar er moeten sponsors gevonden worden om onderzoeksprogramma's met partners te financieren." Hij heeft het liefst dat het een onderzoekscollectief wordt.

"Er is nu al een samenwerking met het Imperial College in Londen en we hebben een netwerk opgebouwd in Zuid-Amerika, zoals in Ecuador, Brazilië, Sri Lanka en Borneo. We hopen met onder anderen een professor robotica van Imperial College echt iets te kunnen ontwikkelen." Het onderwerp leeft bij de mensen, merkt Geerits. "Als de financiering op gang komt, dan kunnen we hen in ons netwerk een rol geven en op zoek gaan naar een oplossing voor dit probleem." 

Augmented Nature, het project van Mick Geerits, is de hele week tijdens Dutch Design Week te bezoeken in het Klokgebouw, Hal 2.