Wie aan de jeugdgezondheidszorg denkt, legt niet meteen de link met design. Maar door middel van servicedesign probeert JGZ Zuidoost-Brabant de klant beter te helpen, vertelt Toon van de Looy van bureau Kodiezijn.

Servicedesign is een discipline in de designwereld. Er worden geen producten ontworpen, maar diensten, legt Van de Looy uit. "Ook diensten kunnen met technieken en methodieken ontwikkeld worden. Het mooie van de jeugdgezondheidszorg is dat de manier van werken, vanuit servicedesign, is gericht op de klant. Je gaat aan de slag met datgene dat de klant vraagt of beleeft."

De zorg wordt weleens verweten te veel aanbodgestuurd te zijn, aldus Van de Looy. "Wil je iets met servicedesign doen, dan is dit een mooie methode om in een organisatie verschillende diensten te betrekken bij het ontwikkelen van oplossingen."

De klanten zijn doorgaans ouders van kinderen van nul tot vier jaar. Alles draait om de samenwerking tussen ouders en professionals. "Je wordt vaak verrast als je samen met ouders gaat kijken naar oplossingen op vragen die zij hebben. Dat is mooi, want door die bewustwording en inzichten, komt er soms iets anders uit dan je had verwacht."

Inloopspreekuur verbeteren

Momenteel wordt er aan tien projecten gewerkt. "Dit zijn projecten die draaien om het verbeteren van de huidige dienstverlening of het ontwikkelen van nieuwe diensten. Bijvoorbeeld het doorontwikkelen van een inloopspreekuur."

Samen met de ouders wordt gekeken hoe dit spreekuur beter kan aansluiten op wat ouders van belang vinden. "Er komt dan bijvoorbeeld naar voren dat er heel andere activiteiten in dat uur kunnen worden gedaan, zoals zorgen dat ouders onderling contact met elkaar hebben. Ook blijken ouders geïnteresseerd te zijn in het bespreken van thema's vanuit andere disciplines, zoals de bibliotheek of fysiotherapeut. Voorheen draaide dit inloopspreekuur alleen om bewegen, meten en advies van een jeugdverpleegkundige."

Ook is er een gesprekstool ontwikkeld die ouders tijdens een consult meer regie over het gesprek geeft. "Zij maken de agenda. De tool is uitgeprobeerd met ouders om naar verbeteringen te zoeken. Dat is maar een klein onderdeel van de hele jeugdgezondheidszorg, maar zorgt voor een betere ervaring en beleving van ouders bij het bezoek aan een consultatiebureau. Het samen onderzoeken en ontwerpen door medewerkers en ouders is het vernieuwende van deze denkwijze."

Informatie over vaccinaties

De bevindingen die zijn opgedaan in de tien projecten worden gepresenteerd tijdens Dutch Design Week op maandag 22 oktober. Zo worden de resultaten van een project dat over voorlichting bij vaccinaties gaat gepresenteerd. Een actueel onderwerp, gezien de huidige maatschappelijke discussie over de dalende vaccinatiegraad.

"Artsen en verpleegkundigen zijn zelf met ouders in gesprek gegaan, ook met de kritische ouders. Wat is het waarom ze wel of niet kiezen voor vaccinatie, en hoe verloopt het besluitvormingsproces?" Wat ze teruggekoppeld kregen van kritische ouders die vaccinatie nog overwegen, vond Van de Looy erg interessant. "Het consultatiebureau is niet vanzelfsprekend hun eerste gesprekspartner bij hun overwegingen. Maar waar vinden ze hun informatie dan? Dat zorgt voor nieuwe inzichten, mogelijkheden en kansen om de dienstverlening te verbeteren."

Er zijn steeds meer organisaties in de sector die met servicedesign aan de slag gaan, een goede ontwikkeling volgens Van de Looy. "Uiteindelijk wil je de dienstverlening zo optimaal mogelijk laten aansluiten bij wat jouw klant wil of nodig heeft, dus echt vraaggestuurd werken. Dan zul je ouders het best kunnen bedienen en bereiken, en dat is je doel."

Op maandag 22 oktober wordt het onderwerp servicedesign in de jeugdgezondheidszorg behandeld tijdens een sessie met bureau Kodiezijn en jeugdgezondheidszorgorganisaties ZuidZorg en Zorgboog.