Voor de hei- en kommavlinder is 2019 een "rampjaar", meldt Nature Today donderdag op basis van een tussentijdse rapportage van het Landelijk Meetprogramma Vlinders. De vlinders hebben zich vorig jaar door de extreme droogte te weinig voortgeplant.

Volgens het rapport zijn de waargenomen aantallen hei- en kommavlinders op diverse heides in Nederland "verontrustend laag". De kans is groot dat de insecten zullen verdwijnen op plekken waar al weinig vlinders waren. Op plekken met grotere populaties kunnen de soorten misschien nog herstellen.

De hei- en kommavlinders leven van de nectar die ze kunnen vinden op bloeiende heides. Tijdens de hete en droge zomer van 2018 bloeide er echter weinig heide en waren delen zelfs helemaal dood. Ook het schapengras had zwaar te lijden onder de droogte.

Aangezien rupsen ook dit voorjaar weinig te eten hebben, wijst alles er volgens het onderzoek op dat 2019 een rampjaar is voor de heidevlinders.

Nectarkroegen bieden enige uitkomst

De vlinders weken vanwege de droogte op de hei uit naar tuinen, waar ze zich tegoed deden aan nectar van bijvoorbeeld vlinderstruiken.

Toch is dit geen oplossing van het probleem, zo staat in de rapportage. Enerzijds zijn de vlinders dan weg uit hun leefgebied en anderzijds eten de rupsen grassen die alleen op heides groeien en niet in tuinen en bermen van steden en dorpen.

Voor de kleine heivlinder konden beschermingsorganisaties wel iets betekenen. Zo werden op het Kootwijkerzand zogeheten nectarkroegen ingericht om de vlinders daar van voedsel te voorzien.

Afgelopen maand bloeide de heide wel volop. Toch zijn de vlinders hierdoor niet meteen gered, omdat het herstel van het schapengras achterblijft. Als dit gras niet snel herstelt, zullen ook de nakomelingen van de vlinders geen goede overlevingskansen hebben en de populaties verder afnemen.

Vlinders kunnen normaal 'best tegen een stootje'

Volgens het rapport kunnen de natuur en de vlinders normaal gesproken "best tegen een stootje" tijdens extreme situaties.

"Het probleem is dat, met name door de grote hoeveelheid stikstof en de verdroging, veel populaties al sterk zijn afgenomen. Vooral in kleine populaties kunnen dit soort extremen ertoe leiden dat soorten als de heivlinder en kommavlinder verdwijnen", aldus het Landelijk Meetprogramma Vlinders.