Het afgelopen dinsdag overleden nijlpaard in dierenpark Wildlands in Emmen had vanbuiten de kenmerken van een vrouwtje, maar vanbinnen de kenmerken van een mannetje. Volgens het dierenpark is dit biologische verschijnsel tot op heden nog nooit vastgesteld bij nijlpaarden.

Het elfjarige vrouwtjesnijlpaard Hasana overleed afgelopen dinsdag zeer plotseling, en het dierenpark wilde weten wat de doodsoorzaak was. Hasana werd overgebracht naar de Universiteit van Utrecht, en daar werd ontdekt dat het dier weliswaar vanbuiten de kenmerken had van een vrouwtje - met een vulva en de typische bouw - maar vanbinnen geen baarmoeder had. In plaats daarvan ontdekten de dierenartsen testikels en een orgaan dat op een penis lijkt.

De dierentuin geeft als mogelijke verklaring dat Hasana bij de geboorte de helft van een tweeling was. Het broertje heeft slechts vier dagen geleefd, maar de tijd samen in de baarmoeder heeft volgens Wildlands-dierenarts Job Stumpel mogelijk geleid tot de mannelijke elementen in het lichaam van Hasana.

Vrouwtje wordt blootgesteld aan mannelijke hormonen

"Bij koeien komt dit vaker voor en daar worden deze vaarsjes, een vrouwelijk kalfje, kwenen genoemd", zegt Stumpel. "De vliezen van de foetussen in de buik maken dan tijdens de ontwikkeling contact, waardoor het vrouwtje - in dit geval Hasana - blootgesteld wordt aan de mannelijke hormonen van het broertje. Daardoor gaat het vrouwelijke dier mannelijke kenmerken ontwikkelen."

Dit fenomeen komt alleen bij koeien voor. Bij mensen en andere dieren is het zeer zeldzaam. Bij nijlpaarden is het nog nooit eerder waargenomen, zegt het dierenpark in een verklaring.

Hasana is overigens niet overleden aan dit biologische verschijnsel. Een acute darmdraaiing bleek de oorzaak te zijn van haar plotselinge dood.

Nijlpaarden worden in gevangenschap gemiddeld vijftig jaar oud. Vrouwtjes zijn na vijf à zes jaar volgroeid en na zeven tot vijftien jaar geslachtsrijp.