Het aantal eikenprocessierupsen is op veel plaatsen in Nederland verdrievoudigd ten opzichte van vorig jaar. Overal is sprake van een sterke toename, blijkt woensdag uit een telling van het Kenniscentrum Eikenprocessierups.

Het kenniscentrum heeft bij twintigduizend bomen in Noord-Brabant, Gelderland, Noord-Limburg en Amsterdam naar rupsen gezocht. De telling is representatief voor heel Nederland, zegt bioloog Arnold van Vliet van Kenniscentrum Eikenprocessierups.

Het is opvallend dat de rupsen nu ook op grote schaal in bossen met eikenbomen voorkomen. Dat was eerder nog niet het geval.

De brandharen van de eikenprocessierups kunnen leiden tot ernstige gezondheidsklachten bij mensen en dieren. De brandharen, die zich tot op grote afstand van nesten kunnen verspreiden, blijven jaren actief.

Van de bomen die niet preventief zijn bespoten, is 75 procent aangetast. Op 80 procent van de aangetaste bomen was meer dan één nest te vinden. Van de bomen die wel waren behandeld, was maar een kwart aangetast. In die bomen waren de nesten ook kleiner.

Vlinders zochten verkoeling in zomer

Dat er nu ook grote populaties rupsen in bossen zitten, komt mogelijk doordat de eikenprocessievlinders in de hete zomer van 2018 koelere plekken hebben opgezocht. Er waren vorig jaar ook al relatief veel rupsen. Het is volgens Van Vliet ook mogelijk dat de beesten daardoor nieuwe gebieden moesten opzoeken.

De eikenprocessierups veroorzaakt dit jaar uitzonderlijk veel overlast, aldus Van Vliet. Het kenniscentrum wordt regelmatig geraadpleegd voor advies over bestrijding van de rups en het behandelen van de jeukende bulten en benauwdheid door de brandharen.

Bedrijven die de rupsen bestrijden, zijn de komende weken volgeboekt. Gemeenten en provincies zetten veel extra rupsenbestrijders in.

"Het wordt tijd dat de bestrijding van de rups landelijk wordt gecoördineerd", vindt Van Vliet. "Dit probleem gaat niet meer weg. Dat heeft economische gevolgen, bijvoorbeeld voor campings en recreatiebedrijven. Er is onduidelijkheid over de voedselveiligheid, want brandharen komen ook op gewassen terecht. Maar betrokken ministeries en diensten geven er tot nu toe geen prioriteit aan."