Deze week bracht het College voor de Rechten van de Mens een advies uit waarin het kritiek uitte op twee wetsvoorstellen van het demissionaire kabinet. De wetsvoorstellen voor het 2G-beleid en de uitbreiding van de coronapas zouden in deze vorm mensenrechten schenden. Pas wanneer het demissionaire kabinet de ingrijpende maatregelen goed toelicht, kunnen de maatregelen worden doorgevoerd. Hoe zit dat?

Een van de bezwaren van het College voor de Rechten van de Mens is dat de overheid in de wetsvoorstellen niet heeft gezegd hoelang deze maatregelen precies gaan duren, waar deze precies gaan gelden en hoe de verschillende bevolkingsgroepen erdoor worden getroffen. Daardoor kan ook nog niet worden gezegd in welke mate de grondrechten van mensen worden ingeperkt, wat al een probleem op zich is, zegt een woordvoerder van het College.

Deze coronamaatregelen beperken mensen in meerdere rechten, zoals de vrijheid van godsdienst en het recht op lichamelijke integriteit. Ook zijn er nog geen alternatieven voor mensen die zich om medische redenen niet kunnen laten vaccineren.

De 2G-maatregel en de uitbreiding van het coronatoegangsbewijs zouden nog boven op de huidige maatregelen komen. Die maatregelen raakten mensen al in hun rechten, bijvoorbeeld die op een persoonlijke levenssfeer, bewegingsvrijheid en vrijheid van ondernemerschap, legt de woordvoerder uit.

Wat is het College voor de Rechten van de Mens?

  • Het College zegt de mensenrechten in Nederland te "belichten, beschermen en bevorderen".
  • De organisatie geeft onder meer advies en voorlichting en doet onderzoek naar de mensenrechten in Nederland.

Het is belangrijk om te weten dat de regering het recht heeft deze grondrechten in te perken, mits deze in verhouding staan tot de huidige situatie. Dat wordt ook wel proportionaliteit genoemd. "We hebben allemaal grondrechten. Maar die mogen worden ingeperkt via een wet, die door de Tweede Kamer moet, als die als doel heeft de volksgezondheid of de rechten van andere mensen te beschermen", legt rechtsfilosoof Roland Pierik van de Universiteit van Amsterdam uit.

Bijvoorbeeld als er een grote uitbraak van COVID-19 is. "Dan gaat het over volksgezondheid én rechten van anderen. Dan kan je zeggen dat die zo belangrijk zijn, dat je het recht van ongevaccineerden in mag perken", aldus Pierik.

De rechtsfilosoof benadrukt wel dat zowel het 2G- als het 3G-beleid niemand ertoe dwingt om zich te laten vaccineren. "Er wordt alleen gezegd dat als je het niet doet, je bepaalde plekken die je leuk vindt even niet mag bezoeken, zoals muziekfestivals en cafés, domweg omdat de kans op besmetting daar groot is."

Het College heeft zich in zijn advies wel vooral gericht op mensen die zich vanwege hun geloof, een chronische ziekte of een handicap niet mógen of kúnnen laten vaccineren. Ook mensen die het vaccin niet wíllen, worden beperkt in hun mensenrechten. Maar niet vertrouwen in een vaccin kan volgens de woordvoerder niet worden gezien als een geloof.

Wat is de 2G-regel en wat is het verschil met de 3G-regel?

  • De G staat voor gevaccineerd, genezen of getest.
  • De 3G-regel houdt in dat iedereen die kan bewijzen een van de drie te zijn, ergens naar binnen mag.
  • Bij 2G wordt dat beperkt tot alleen mensen die gevaccineerd of genezen zijn. Een negatieve test is dan niet meer voldoende.

Dit soort maatregelen zouden wettelijk gezien dus mogelijk zijn, maar het moet wel goed worden uitgelegd waarom het noodzakelijk is om de mensenrechten met deze maatregelen in te perken. "2G is een serieuze beperking van je vrijheid", aldus Pierik, die eraan toevoegt het op dat gebied eens te zijn met het College."Misschien komt er een moment dat het noodzakelijk is, maar dan moet het kabinet het wel aan kunnen tonen. Met minder ingrijpende maatregelen, die goed nageleefd worden, had je ook het doel kunnen bereiken."

Pierik noemt als voorbeeld het 3G-beleid: volgens hem kent "iedereen plekken waar je zonder vaccinatiebewijs naar binnen komt".

Het kabinet moet daarom niet alleen kunnen uitleggen waarom de maatregel nodig is, maar ook waarom de minder ingrijpende maatregelen bij goede naleving en goede handhaving niet voldoende zijn. Ook moet duidelijk worden gemaakt hoelang de maatregel noodzakelijk is en welk goed en duidelijk alternatief er is voor mensen die zich niet kunnen laten vaccineren.

"Het is niet per se erg als 2G er zou komen, maar het is belangrijk dat zo'n vergaande maatregel, die enorme impact heeft op een grote groep mensen, heel goed gemotiveerd is. Als dat niet gebeurt, dat schendt 2G mensenrechten", aldus een woordvoerder van het College.

Pas al het kabinet daarop een overtuigend antwoord kan geven, kunnen de maatregelen in aanvulling op de andere al proportionele maatregelen worden ingevoerd. "Voor een beperkte tijd en bij wijze van noodoplossing", aldus het College.

Wat is de 2G-regel en waar komt het vandaan?
123
Wat is de 2G-regel en waar komt het vandaan?