AMSTERDAM - Museum de Hermitage in Amsterdam is vanaf zaterdag het domein van de pioniers van de moderne kunst.

Vooral Henri Matisse en Pablo Picasso zijn rijk vertegenwoordigd op de nieuwe tentoonstelling Matisse tot Malevich, die laat zien hoe kunstenaars zich begin vorige eeuw in Frankrijk waagden aan het modernisme.

Van Matisse zijn zestien schilderijen en beeldhouwwerken te zien, van Picasso hangen veertien werken in de Amsterdamse dependance van de Hermitage in St. Petersburg.

De kunstwerken hangen naast die van tijdgenoten als Maurice de Vlaminck, André Derain en Wassily Kandinsky.

Verzamelwoede

De schilderijen kunnen in Amsterdam worden getoond dankzij de verzamelwoede van twee Moskouse textielbaronnen, Ivan Morozov en Sergej Sjtsjoekin. Zij kochten begin vorige eeuw veel Franse kunst, in die tijd gedurfde werken die door velen nog met argusogen werden bekeken.

Sjtsjoekin was de grootste verzamelaar en kocht liefst 51 schilderijen van Picasso en 37 werken van Matisse. De huizen van de textielhandelaren in Moskou hingen tot de nok vol met kunst, en soms mocht het publiek een kijkje nemen.

Oktoberrevolutie

Tijdens de Oktoberrevolutie van 1917 legde de Russische staat beslag op de twee collecties. Een deel ging in 1948 naar de Hermitage in St. Petersburg, een ander deel ging naar het Poesjkin Museum in Moskou.

De Hermitage durfde het pas in 1956 aan de moderne kunst te tonen, maar sinds die tijd zijn de avant-garde meesterwerken een vast onderdeel in het enorme museum.

Rood

Door de vooruitziende blik van de Moskouse verzamelaars bevat de collectie vele topstukken, die nu voor het eerst in Nederland te zien zijn. Een daarvan is het schilderij De rode kamer (1908), waarop Matisse een eetkamer heeft afgebeeld.

Hij schilderde het aanvankelijk blauw, in opdracht van Sjtsjoekin. Nog geen twee maanden later schilderde hij het in een impuls rood, zonder overleg met de opdrachtgever. Het werk zorgde voor een keerpunt in de Europese schilderkunst, omdat nooit eerder zó veel rood was gebruikt.

Matisse tot Malevich, te zien tot en met 17 september, is de tweede tentoonstelling sinds de Hermitage in juni vorig jaar de deuren opende. De eerste expositie over het Russische hof trok liefst 700.000 bezoekers. Tot en met september 2015 is het museum al 'volgeboekt' met tien andere tentoonstellingen met objecten uit het moedermuseum in St. Petersburg.