Het Van Gogh Museum heeft vier zeldzame prenten van Mary Cassatt (1844-1926) aangekocht. De kunstenares behoorde tot de eerste generatie impressionisten en was een tijdgenoot van Vincent van Gogh. Waarom kennen we wél veel mannelijke kunstenaars uit die tijd en behoort Cassatt tot een minderheid?

Van Gogh Museum-conservator Fleur Roos Rosa de Carvalho vertelt in gesprek met NU.nl dat de prenten van "enorme kwaliteit zijn".

"We zijn er meer dan tien jaar naar op zoek geweest. Er is maar een kleine oplage van. Een groot deel ervan hangt al in musea. Ik wil benadrukken dat we ze ook graag hadden gehad als ze door een man waren gemaakt. Maar het is wel fijn dat het van een vrouw is, want daar hebben we nog te weinig stukken van in het Van Gogh Museum."

Het gaat om drie kleurenetsen en een lithografie in zwart. De etsen zijn onderdeel van een serie waarmee Cassatt hoge ogen gooide. Ze laat de intieme dagelijkse rituelen van vrouwen uit de gegoede burgerij zien, waar Cassatt als vrouw toegang tot had.

Veel vrouwelijke collega's had ze niet: het aandeel vrouwelijke kunstenaars was (en is) niet groot. Zo werd het vrouwen in de tijd dat Cassatt leefde moeilijk gemaakt om een opleiding te volgen of te exposeren en was het gangbaar om te stoppen met hun werk als ze eenmaal getrouwd waren. Cassatt trouwde zelf overigens niet.

Ook Van Gogh was fan

Cassatt lukte het dus wel. Conservator De Carvalho legt uit dat zij naast haar grote talent alles mee had om in die tijd als kunstenaar door te breken. "Ze is Amerikaanse, waar ze al verder waren in de emancipatie. Daarnaast werd ze gesteund door haar familie, had ze geld om haar werk te maken en had ze ook doorzettingsvermogen voor tien. Voor haar prenten gebruikte ze een enorm complexe druktechniek waar ze jaren mee bezig is geweest. Dat maakt haar vernieuwend."

Haar werk werd dan ook erkend in de kunstwereld van de late negentiende eeuw. "Ze kreeg goede kritieken, werd binnen haar groep collega's serieus genomen en exposeerde mee met haar mannelijke collega's."

Zo was ook Van Gogh onder de indruk van Cassatts talent. "In een van de brieven die Van Gogh schreef, schreef hij dat er binnen de impressionisten twee vrouwen waren die aan de weg timmerden. Dat kunnen alleen maar Cassatt en Berthe Morisot zijn."

De vier prenten zijn te zien zodra het museum zijn deuren weer mag openen.

De kleurenetsen Het doorpassen, De brief en Badende vrouw (1890-1891).

De kleurenetsen Het doorpassen, De brief en Badende vrouw (1890-1891).
De kleurenetsen Het doorpassen, De brief en Badende vrouw (1890-1891).
Foto: Van Gogh Museum