Herman Koch en Michiel Romeyn spannen deze donderdag een kort geding tegen Noblesse Uitgevers aan vanwege een nog te verschijnen Jiskefet-encyclopedie. Zij eisen inzage om te zien of met de publicatie van het boek hun eigendoms- en portretrechten worden geschonden. "Het is alsof je bank gejat wordt en je er niet meer op mag zitten", zegt Romeyn tegen NU.nl.

De Jiskefet Encyclopedie wordt "het vuistdikke naslagwerk" over het beroemde VPRO-programma genoemd en zou begin november moeten verschijnen bij de uitgever uit Nieuw-Vennep.

Het boek is geschreven door journalist Rutger Vahl en auteur Richard Groothuizen. Jiskefet-makers Koch en Romeyn blijken niet bij de totstandkoming van het naslagwerk betrokken te zijn.

Via de rechter eisen Koch en Romeyn nu inzage in het boek. Op basis van de uitspraak van de rechter bepaalt het Jiskefet-duo welke stappen verder worden ondernomen.

'Dat kan toch helemaal niet?'

Romeyn hoorde voor het eerst over de encyclopedie toen hij bij Uitgeverij Nieuw Amsterdam op bezoek was. Hij was verbijsterd.

"Dat was wel gek. En iedereen roept: 'Dat kan toch helemaal niet?' Maar schijnbaar kan het wel. Het voelt als stelen. Iemand breekt bij je in en wil je bank jatten. Je zegt: 'Ik wil nog even op mijn eigen bank zitten.' En dat dan de inbreker antwoordt: 'Ja, maar dat gaan we niet doen.' Het is hondsbrutaal."

Romeyn heeft zoals gezegd geen enkel idee wat er in het boek staat. "Ik denk dat ze scènes hebben beschreven? I don't know. We hebben geen enkel inzicht gekregen, we weten alleen dat het iets van vijfhonderd pagina's zou omvatten. Het had ook helemaal geen zin om onze medewerking aan te bieden, want dat boek was al zo goed als af."

'Ze hebben volgens mij tekeningen gebruikt'

Volgens Romeyn hebben de makers van het boek enkele copyrightkwesties handig willen aanpakken. "Ze zijn wel zo slim geweest om geen fotomateriaal te gebruiken, want daar zit beeldrecht op. Ze hadden Kees Prins benaderd om beeld van hem te krijgen, omdat hij ooit foto's had gemaakt. Maar Herman (Koch, red.) en ik zijn directeur van het geheel. In plaats van foto's hebben ze geloof ik tekeningen gebruikt."

Mocht de rechter besluiten dat Romeyn en Koch inzage moeten krijgen, hoeven de makers van de encyclopedie niet te verwachten dat er toch nog een samenwerking tot stand zal komen. "Nee hoor, het leed is al geleden."

"Dit zijn twee proleten die denken dat ze op een slimme manier geld kunnen verdienen. Hoeveel jaren hebben wij wel niet geploeterd? Dit is ons intellectueel eigendom."

Romeyn benadrukt dat hij en Koch geen cent van de mogelijke opbrengst van de encyclopedie willen ontvangen.

'Het is pure piraterij'

Noblesse publiceerde vorig jaar een naslagwerk over het komische duo Kees van Kooten en Wim de Bie. Schrijver Groothuizen, die nu ook aan het Jiskefet-boek meewerkt, liet destijds aan het AD weten dat Van Kooten en De Bie zo'n boek niet zagen zitten en er ook geen toestemming voor hadden gegeven. In die zaak zijn toen verder geen juridische stappen gezet.

Romeyn laat het er dus niet bij zitten: "We zetten gewoon door. Eens kijken wat de rechter hiervan gaat zeggen. Het liefst zou ik die encyclopedieën willen vernietigen, maar het gaat er nu eerst om dat ze moeten laten zien wat ze van plan zijn. Ze hebben gezegd dat ze Jiskefet-fans zijn, maar dat betwijfel ik. Ze waren ook fan van Van Kooten en De Bie. Binnenkort zijn ze waarschijnlijk 'groot fan' van Theo en Thea. Het is pure piraterij."

Het programma Jiskefet was een humoristische serie met absurdistische sketches die tussen 1990 en 2005 bij de VPRO te zien was. Samen met Prins speelden Koch en Romeyn hierin allerlei typetjes, zoals De Lullo's, kantoormedewerkers in Debiteuren Crediteuren en Oboema.

Noblesse was niet bereikbaar voor commentaar.