Het lhbti-thema lijkt steeds vaker centraal te staan in boeken voor volwassenen, maar hoe zit dat eigenlijk bij kinderboeken? Kenners zien het aanbod zeker groeien, maar denken ook dat veel auteurs het nog wat spannend vinden om erover te schrijven, vertellen ze in gesprek met NU.nl.

"De afgelopen paar jaar worden er steeds meer boeken over dit thema geschreven, maar het is nog steeds een ontzettend klein aantal", vertelt Pim Lammers, auteur van diverse (kinder)boeken waarin lhbti-personages een grote rol spelen. "Het is belangrijk dat er in personages veel diversiteit terug te vinden is, zodat alle kinderen zichzelf terugzien in kinderboeken."

Lammers ziet dat er rond kinderboeken vaak met twee maten wordt gemeten. "Zodra er liefde is tussen een man en een vrouw, dan moeten ze het leren en vieren. Maar is het liefde tussen bijvoorbeeld twee mannen, dan zijn kinderen er 'nog niet mee bezig' en zijn ze er te jong voor. Ik kom vaak genoeg op scholen om over mijn boeken te praten, en dan ontstaan de leukste gesprekken, waar volwassenen nog wat van kunnen leren."

Het COC, de Nederlandse belangenvereniging voor lesbiennes, homo's, biseksuelen en transgender personen krijgt vaak de vraag of kinderen niet te jong zijn om hierover te lezen.

"Natuurlijk niet, juist het bespreekbaar maken van diversiteit is extreem belangrijk", vertelt Freek Janssens, die bij het COC werkt. "Het is belangrijk dat kinderen boeken lezen waarin deze thema's naar voren komen, want uit onderzoek is gebleken dat je inleven in anderen werkt om vooroordelen en stereotyperingen te voorkomen. Dat doe je door mooie en boeiende verhalen te lezen."

Nog geen lhbti-thema voor Kinderboekenweek

Een belangrijke periode om kinderen aan het lezen te krijgen is de Kinderboekenweek, die altijd een bepaald thema krijgt. Bij dat thema passende boeken worden dan uitgelicht en gelezen op school. Een thema waarbij diversiteit of gender centraal staat, is echter nog niet door organisator CPNB gekozen.

"Het diversiteitsthema is zeker iets waar we het regelmatig over hebben, maar het thema van de Kinderboekenweek moet eigenlijk zoveel mogelijk boeken beslaan", legt CPNB-woordvoerder Job Jan Altena uit. "Als het thema te vernauwend wordt, sluit het veel boeken uit. Daarom zijn de gekozen thema's altijd breed, zodat veel schrijvers en uitgeverijen het publiek kunnen inspireren met hun boeken."

“Met thema's waarmee een maatschappelijke discussie wordt aangehaald, kan je mensen afschrikken, hoe belangrijk het ook is.”

Bij de Kinderboekenweek is dat nog wat lastiger dan bij de 'volwassen' editie. "Je wil dat het op alle scholen groots gevierd wordt. Met een lhbti-thema zijn er wellicht scholen die niet mee willen doen. Dat merkten we bijvoorbeeld ook bij het thema 'Griezelen'. Dat risico valt zeker te overwegen, maar het is allereerst onze belangrijkste opgave om zoveel mogelijk kinderen aan het lezen te krijgen en houden, en dat is al moeilijk genoeg."

Regelmatig krijgt het CPNB verzoeken om bij een volgende Boekenweek of Kinderboekenweek een thema aan een maatschappelijk doel op te hangen.

"Met thema's waarmee een maatschappelijke discussie wordt aangehaald, kan je mensen afschrikken, hoe belangrijk het ook is. Daarom kiezen we dus voor bredere thema's. Zo is het komende thema 'Worden wat je wil'. Dat gaat om beroepen die voorkomen in kinderboeken, maar het is wel zo geformuleerd dat je het breder kan opvatten en dat er veel andere boeken onder worden geschaard, zoals boeken die gaan over worden wíé je wil zijn."

'Belangrijk dat hetero's schrijven over homoseksuele liefde'

"Het zou heel goed zijn als de Kinderboekenweek voor een lhbti-thema zou kiezen", vindt Janssens. "Het is namelijk een heel breed thema, want ook een thema als gender valt hieronder. Het kan echt heel waardevol zijn en eraan bijdragen dat diversiteit meer zichtbaar wordt."

Auteur Lammers merkt op dat bij de boekenweken vaak de wat "bravere thema's worden gekozen".

"Rondom queeronderwerpen is toch vaak wat aversie van het grote publiek, dat er wellicht wordt gedacht: dan gaan we kinderen hier ook niet mee lastigvallen. In België durven ze het wel aan: daar was ongeveer twee jaar terug het thema 'M/V/X'. De kans is groot dat wanneer er ook hier voor zo'n thema wordt gekozen, er juist auteurs zijn die druk gaan schrijven om ook een boek te hebben dat onder zo'n thema valt. Als ze dan toch een zetje nodig hebben, laat dit dan dat zetje zijn."

Lammers vermoedt dat veel auteurs het nog niet aandurven om over dit soort thema's te schrijven, omdat ze het een moeilijk onderwerp vinden.

"Maar ik denk dat het belangrijk is dat bijvoorbeeld ook hetero's schrijven over een homoseksuele liefde, omdat zij ook een verantwoordelijkheid hebben naar kinderen. Dan kun je gedegen onderzoek doen, om stereotypen en clichés te vermijden, of je kan samenwerken met iemand uit de lhbti-community. Het is belangrijk dat we dit soort onderwerpen met zijn allen aan de kaak stellen."