André van Duin sprak dinsdag tijdens de Nationale Herdenking op de Dam in Amsterdam over onder meer de oorlogservaringen van zijn vader. Hij werd tijdens de Tweede Wereldoorlog opgepakt en per trein naar Duitsland gedeporteerd.

"Wat hij daar precies heeft gedaan en welke ontberingen hij moest doorstaan, daar heeft hij nooit iets over verteld. Als ik er weleens naar vroeg, zei hij altijd: 'Dat wil je niet weten, jongen.' Hij had het overleefd. Maar je moest niet vragen hoe", aldus de presentator en komiek.

De in 1947 geboren Van Duin groeide op tussen de puinhopen van het tijdens de oorlog platgebombardeerde Rotterdam.

Volgens de presentator werd er thuis amper over de oorlog gesproken. Pas op de lagere school hoorde hij dat er honderdduizenden doden waren gevallen.

Zo verliep de Nationale Dodenherdenking in Nederland
250
Zo verliep de Nationale Dodenherdenking in Nederland

'Vrijheid is niet vanzelfsprekend'

Daarnaast liet Van Duin weten er dankbaar voor te zijn dat hij in vrijheid kan leven. Ondanks de coronamaatregelen vieren we onze vrijheid, zei hij in zijn toespraak. "Ik ook. Maar ik doe dat wel in de overtuiging dat ook ik ervoor verantwoordelijk ben om die vrijheid van ons door te geven aan de nieuwe generatie. Want - het is al vaak gezegd - vrijheid is niet vanzelfsprekend."

Van Duin woont inmiddels ruim dertig jaar in Amsterdam en herdenkt de slachtoffers normaal gesproken bij het Homomonument op de Westermarkt.

"Het feit dat wij in Nederland sinds 1987 - als eersten in de wereld - zo'n monument hebben, tekent onze vrijheid. De vrijheid dat iedereen hier zichzelf mag zijn, zonder dat iemand anders daar wat van zegt. De Nederlandse Grondwet ademt verdraagzaamheid en tolerantie. Je kunt hier over het algemeen doen en laten wat je wil en zeggen wat je wil. Je bent hier vrij. Vrij met de oorlog als het negatief van de kleurenfoto van de vrede."

Vanwege het koude en slechte weer had Van Duin zich extra goed voorbereid. Zo had hij zijn speech geplastificeerd voor het geval het zou gaan regenen en droeg hij een elektrische bodywarmer om zich warm te houden, vertelde hij dinsdagochtend op NPO Radio 2.