Na ruim vier maanden gesloten te zijn geweest, mogen de boekwinkels woensdag weer hun deuren openen. Woensdagochtend werden enkele vestigingen symbolisch geopend door bekende schrijvers, onder wie Ronald Giphart. De auteur is blij dat hij weer kan rondstruinen in de winkels.

"Het is warm thuiskomen", vertelt Giphart in gesprek met NU.nl. "Al sinds mijn pubertijd ben ik boekhandelverslaafde. Als ik ergens moet optreden, bezoek ik altijd de plaatselijke boekhandel en ook in het buitenland doe ik dat, ook al ben ik de taal daar niet machtig. Het feit dat je boeken kan beetpakken, ruiken, erin kan dwalen, een praatje kan maken met de boekhandelaar die je vervolgens op ideeën brengt: dat hebben we echt gemist."

De boekhandels waren ruim vier maanden gesloten (waarvan wel enige weken op afspraak te bezoeken) en dat was een klap voor de branche. "Het hele proces rond een boek is een ketting. Een schrijver schrijft het, een uitgever stopt er geld in, de media schrijven erover en de boekhandelaar verkoopt het", legt Giphart uit.

"Als een van die schakels wegvalt, stort alles in elkaar. Het boekenvak heeft daarom een knauw gekregen. Schrijvers gaan niet meer op pad om te signeren. Uitgevers hebben boeken moeten uitstellen omdat ze het commercieel niet aandurfden. Online werden wel wat boeken verkocht, maar dat is niet te vergelijken met de periode voor corona. Boekhandelaren hebben hun spaargeld moeten opmaken of hun huis moeten verkopen om hun bedrijf in de lucht te houden. Het is dus te hopen dat het publiek weer massaal boeken gaat kopen."

De boekenbranche in cijfers

  • In 2020 telde Nederland 2.135 boekenuitgeverijen.
  • In ons land zijn ruim 2.200 schrijvers actief, die zowel fictie als non-fictie schrijven.
  • Boekwinkels zijn er steeds minder. In 201 waren dat er nog 2.237, inmiddels zijn dat er ongeveer achttienhonderd. Online winkels groeien wel.

'Heb boekhandelaren budget gegeven'

Om de boekenbranche te steunen, brengt Giphart samen met uitgever De Bezige Bij woensdag het boek Applaus uit. "Dat schreef ik in januari voor het personeel van het Diaconessenhuis. Het leek ons een schappelijk idee om samen met de drukker een gratis editie te maken voor de boekhandels. Die krijgen dit boekje en verkopen dit voor 7,50 euro, wat ze allemaal in eigen zak mogen steken."

De Alle Tijd-schrijver vond het jammer dat hij de winkels een tijd heeft moeten missen, maar vond wel een andere creatieve oplossing. "In de tussentijd heb ik boekhandelaren waar ik normaliter mijn boeken haal, een budget gegeven. Ik heb gezegd: verras me maar met wat boeken. Als ik dan toevallig iets krijg wat ik al heb gelezen, geef ik dat cadeau."

Zo ontdekte Giphart Wislawa Szymborska, een Poolse dichter die eerder de Nobelprijs voor de Literatuur won. "Ze schrijft prachtige, meeslepende en ingetogen poëzie en hoort nu echt tot mijn favoriete dichters. Ook heb ik genoten van Zachtop lachen van Malou Holshuijsen, een verrassend overweldigende roman over een jonge vrouw die aan haar psycholoog vertelt over een ongeluk dat ze in haar jeugd meemaakte."

De schrijver werkt zelf ook aan een nieuwe roman. "Ik was er voor corona al aan begonnen, maar het onderwerp - een man die opgesloten zit in zijn kelder - vertoont toevallig enorme overeenkomsten met de huidige tijd. Hopelijk ligt die eind dit jaar of begin volgend jaar in de winkels."