Het Rijksmuseum heeft een relatief klein aantal werken van vrouwelijke kunstenaars in de tentoongestelde en opgeslagen collectie. Dat komt doordat vroeger weinig vrouwen werkzaam waren in de kunstwereld, zegt het best bezochte museum van Nederland in gesprek met NU.nl.

"Vrouwelijke kunstenaars waren in de zeventiende eeuw ongebruikelijk", geeft een woordvoerder van het Rijksmuseum een voorbeeld. Het precieze aantal kunstwerken door vrouwen in de collectie kan het museum nog niet geven. "Het Rijksmuseum heeft ongeveer een miljoen objecten. In het verleden is niet bijgehouden of de kunstenaar een man of een vrouw was."

In de aankondiging voor een online talkshow die het Rijksmuseum maandag organiseert over vrouwen in de kunst valt te lezen: "Ze zijn er absoluut. Alleen moet je wel weten waar en hoe je kunt kijken."

Het Rijksmuseum wil daarom meer aandacht geven aan kunst gemaakt door vrouwen. Het wil werk van vrouwelijke kunstenaars actiever opzoeken, meer informatie geven over afgebeelde vrouwen in de tentoongestelde werken en verhalen vertellen vanuit vrouwelijk perspectief.

Voor het eerst vrouwelijke kunstenaars in Eregalerij

In het grootste museum van Nederland zijn ongeveer achtduizend tentoongestelde objecten te zien, die achthonderd jaar Nederlandse kunst en geschiedenis belichten. Voor het eerst sinds de oprichting in 1800 zal het Rijksmuseum ook werk van vrouwelijke kunstenaars gaan tonen in de zogeheten Eregalerij.

Schilderijen van Judith Leyster, Gesina ter Borch en Rachel Ruysch zijn volgens het museum binnenkort permanent te zien te midden van hun eveneens zeventiende-eeuwse collega's Frans Hals, Johannes Vermeer en Rembrandt.

"Het is van belang dat we de eeuwenoude collectie van het Rijksmuseum steeds weer met een nieuwe blik bekijken en verrijken", licht museumdirecteur Taco Dibbits toe. "Het museum heeft op het gebied van vrouwengeschiedenis een inhaalslag te maken", vult Jenny Reynaerts, conservator negentiende-eeuwse schilderkunst van het Rijksmuseum aan.

Ook Stedelijk Museum heeft 'pijnlijke disbalans'

Het Stedelijk Museum, eveneens in Amsterdam, ervaart ook moeite om in oudere kunst een balans tussen vrouwelijke en mannelijke makers te vinden.

"Enerzijds omdat er minder vrouwelijke makers waren, deels omdat werk uit dat tijdvak dikwijls duur is om aan te kopen", laat een woordvoerder weten. "De kansen liggen het meest in de moderne, naoorlogse en hedendaagse periode om die balans beter te krijgen."

De collectie van het Stedelijk Museum Amsterdam telt ongeveer 100.000 werken. Circa 4 procent is van een vrouwelijke maker. "Dit is natuurlijk een veel te laag percentage", aldus het museum. "We zijn ons zeer bewust van deze pijnlijke disbalans."

Het Stedelijk Museum Amsterdam beschikt sinds 2019 over twee speciale fondsen voor het aankopen van werk van vrouwelijke makers. Recentelijk zijn er nieuwe werken aangekocht van elf vrouwelijke makers.

Maandag is het Internationale Vrouwendag. Ieder jaar op 8 maart staan de positie, emancipatie en participatie van vrouwen in de maatschappij centraal.