Ze stal woensdag bij de inauguratie van de nieuwe Amerikaanse president Joe Biden de show met haar gedicht The Hill We Climb, zag haar boeken de webwinkels uit vliegen en zag het aantal volgers van haar Instagram-account ruim vertienvoudigen. Maar wie is de 22-jarige, tot woensdag nog onbekende dichteres Amanda Gorman?

Gorman wordt op 7 maart 1998 geboren in Los Angeles. Samen met haar tweelingzus Gabrielle wordt ze opgevoed door haar moeder. Als meisje heeft ze last van een spraakgebrek, waar ze tot in haar pubertijd mee kampt. "Ik sprak poetry uit als poewty."

Dankzij haar lerares in de derde klas (groep 5), die het boek Dandelion Wine voorleest, wordt de interesse om te gaan schrijven opgewekt in de destijds achtjarige Gorman.

Als Gorman iets ouder is, wordt ze zich ervan bewust dat in veel verhalen die ze leest alleen witte personages voorkomen. Dat is niet het geval in The Bluest Eye van Toni Morrison, waarin een zwart meisje de hoofdrol speelt.

"Hierdoor leerde ik mezelf opnieuw hoe ik - onbeschaamd - moest schrijven vanuit een zwart en feministisch perspectief", vertelt Gorman in 2018 in gesprek met The New York Times. "Ik beloofde mezelf nooit meer te stoppen met schrijven en altijd ondervertegenwoordigde perspectieven in mijn werk terug te laten komen."

Gorman leest alles wat los en vast zit en probeert de positieve dingen hiervan in haar eigen werk mee te nemen. Zodoende ontstaat 'de stem van Amanda': "De stem van een onbeschaamde zwarte vrouw die ondanks een spraakgebrek wist hoe het was om het zwijgen opgelegd te worden en dit lot niemand anders toewenste", aldus de dichteres.

Amanda Gorman tijdens het Incredible Women Gala in 2018.

Amanda Gorman tijdens het Incredible Women Gala in 2018.
Amanda Gorman tijdens het Incredible Women Gala in 2018.
Foto: BrunoPress

'Mijn gedichten zijn een soort liedjes'

Op de middelbare school bezoekt Gorman poëzieworkshops en begint ze meer gedichten te schrijven. In het werk van Gorman komen thema's als onderdrukking, feminisme en rassenongelijkheid voorbij. "Als dichter vind ik dat ik een ethische verantwoordelijkheid draag", vertelt ze in 2017 aan The Boston Globe. "Mijn gedichten gaan niet altijd over de actualiteit, maar wel over thema's die raakvlakken hebben met sociale gelijkheid."

Op haar zestiende wordt Gorman uitgeroepen tot beste jonge dichter van Los Angeles en brengt ze haar eerste bundel uit, getiteld The One for Whom Food Is Not Enough. Een jaar later wordt ze verkozen tot beste jonge poëet van het westen van Amerika, wat haar automatisch finalist in de nationale verkiezing maakt. En ook die finale wint Gorman, die inmiddels een studie sociologie volgt aan de Harvard-universiteit.

Haar carrière neemt daarna grote sprongen. Ze brengt twee kinderboeken uit, wordt door Nike gevraagd om een eerbetoon te schrijven voor zwarte atleten en richt One Pen One Page op, een educatieprogramma voor jongeren die willen schrijven en leidinggeven.

Amanda Gorman (22) draagt gedicht voor tijdens inauguratie Biden
1
Amanda Gorman (22) draagt gedicht voor tijdens inauguratie Biden

Gorman schrijft gedicht tijdens bestorming Capitool

Haar werk trekt ook de aandacht van Jill Biden, de vrouw van Joe Biden. Zij is ervan overtuigd dat een gedicht van Gorman perfect zou passen tijdens de inauguratieceremonie op 20 januari.

Midden in de pandemie schrijft ze - onder muzikale begeleiding van de soundtracks van Hamilton, The Crown en Lincoln - haar gedicht The Hill We Climb. Tijdens het schrijven ziet Gorman hoe het Capitool wordt bestormd door Trump-aanhangers; deze grote nieuwsgebeurtenis komt dan ook terug in het gedicht dat ze voordraagt bij de inauguratie.

"Amerika is een bende", vertelt ze in gesprek met The LA Times. "Het bevindt zich nog in het voorstadium van iets wat het ooit kan zijn. De littekens en wonden die Amerika heeft, laat ik terugkomen in het gedicht. Hopelijk kan het helpen om die wonden te laten genezen."

Gormans grootste doel in het leven? "Ik hoop in 2036 president te worden. Ik zou de Amerikaanse burgers heel graag willen helpen. Mijn doel is om na mijn afstuderen de lokale politiek van Los Angeles in te gaan en mijn kennis te gebruiken om de gemeenschap bij te staan."