Abdelkader Benali heeft gereageerd op de ophef die is ontstaan na een column uit 2010. In het betreffende artikel deed de 45-jarige schrijver negatieve uitspraken over de Joodse gemeenschap, wat niet gerijmd kon worden met Benali's aangekondigde 4 mei-voordracht tijdens de Nationale Herdenking.

Benali deed de uitspraken vijftien jaar geleden tegen oorlogsverslaggever Harald Doornbos in Beiroet, waar beiden waren om verslag te doen van de oorlog tussen Israël en Hezbollah.

De schrijver zei tegen Doornbos over Amsterdam-Zuid: "Jemig, daar blijkt het vol te zitten met Joden. En het vervelendste is: het zijn zoveel Joden. Amsterdamse Joden. Je voelt je als Marokkaan nauwelijks op je gemak. Het lijkt Israël wel. Heel irritant allemaal. Zoveel Joden, dat voelt gewoon gek aan."

Doornbos gebruikte de uitspraken vier jaar later voor een column in HP/De Tijd, die in 2021 op verzoek van Benali werd verwijderd van de website. Nadat het nieuws bekend werd dat Benali de 4 mei-voordracht dit jaar doet tijdens de Nationale Herdenking, vielen mensen over de keuze voor de schrijver om de voordracht te doen.

'Er was oorlog, ik dronk een wijntje'

"Die uitspraken heb ik gedaan", zegt de schrijver woensdag tegen het Parool. "Maar je moet het in de sfeer zien waarin we zaten. Er was oorlog, er waren bombardementen en we lagen op de grond, ik dronk een wijntje. We bliezen stoom af tijdens die borrel. Ik zei het in een dronken bui. Het was zwarte humor, ironie en meligheid, achteraf gezien misplaatst."

Benali begrijpt het dat Joden "zich storen aan de uitspraken als je de omstandigheden niet kent". "Maar ik meen het niet. Ik neem er afstand van, het is niet letterlijk bedoeld. Ik heb ook Joodse vrienden en interview Joodse schrijvers."

De auteur zal zich vooralsnog niet terugtrekken als spreker tijdens de Nationale Herdenking. "Als mensen met een Joodse achtergrond vinden dat het niet zou kunnen dat ik de lezing houd, dan misschien wel. Ik heb wel geleerd dat je je met mijn Marokkaanse achtergrond ver moet houden van ironie. Ik heb niet de vrijheid van sarcasme en ironie."

Benali ontving in 2003 voor zijn roman De langverwachte de Libris Literatuur Prijs en in 2020 ontving hij de Gouden Ganzenveer vanwege zijn buitengewone inzet voor het geschreven woord in de Nederlandse taal.