Mwazulu Diyabanza, een van de activisten die op 10 september een Congolees grafbeeld uit het Afrika Museum hebben meegenomen, zegt dat het niet hun intentie was om iets uit het museum te stelen. De Congolees wilde aanvankelijk alleen met het museum in Berg en Dal in discussie gaan.

"Toen wij die dag naar het museum zijn gekomen, was dat niet eens met de bedoeling om iets mee te nemen", zegt Diyabanza in gesprek met NRC.

"Wij zijn een groep van reflectie en actie. Die dag in het museum was onze reflectie gerijpt en was het moment gekomen om tot actie over te gaan. Maar in eerste instantie wilden wij gewoon in discussie gaan met het museum. Het was pas toen ik al die kunstwerken voor het eerst met eigen ogen zag, dat ik wist wat ik moest doen."

De groep activisten voerde soortgelijke acties ook uit in Musée du quai Branly - Jacques Chirac in Parijs en het MAAOA in Marseille. Diyabanza kreeg vanwege de eerstgenoemde diefstal een geldboete opgelegd. Hij gaat in hoger beroep. De andere twee zaken worden later behandeld.

"Niet wij, maar de musea moeten voor de rechter verschijnen", zegt de Congolees. "Je vraagt een dief niet om toestemming om terug te nemen wat hij heeft gestolen."

Een volgend doel heeft Diyabanza al op het oog: hij wil het beeld van de Congolese chef Ne Kuko in het Antwerpse museum MAS terug naar Congo brengen. "Want elke dag dat hij in een museum staat, is een vernedering."

Activisten filmen diefstal beeldje uit Afrika Museum
75
Activisten filmen diefstal beeldje uit Afrika Museum

Groep staat in januari voor de rechter

De activisten deelden hun actie in Berg en Dal live op Facebook en hielden daarbij een pleidooi over de vernietiging en diefstal van Afrikaanse kunstwerken door Nederlanders en Portugezen circa achthonderd jaar geleden. Het beeld dat zij uit het Afrika Museum hadden meegenomen, raakte niet beschadigd. Ze staan op 12 januari 2021 in Nederland voor de rechter.

Vorige week werd bekend dat de Raad voor Cultuur minister Ingrid van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) adviseert cultuurgoederen uit voormalige Nederlandse koloniën onvoorwaardelijk terug te geven als het land van herkomst hierom vraagt.

21 Nederlandse musea lieten in een enquête weten koloniale cultuurgoederen te beheren die zonder instemming van de voormalige eigenaar verworven zijn.