De Raad voor Cultuur vindt dat Nederlandse musea die koloniale objecten in hun bezit hebben nu niet ineens in een kwaad daglicht komen te staan. In een woensdag gepresenteerd rapport adviseert de Raad het kabinet om koloniale stukken desgevraagd terug te geven aan het herkomstland, als die zijn verworven zonder instemming van de oorspronkelijke eigenaar. Dit advies betekent echter niet dat de musea iets te verwijten valt, laat een woordvoerder weten aan NU.nl.

"De musea zijn vaak niet zelf eigenaar van de collectie die ze beheren", aldus de woordvoerder van de Raad. "Het is juist goed dat dit probleem nu onderkend wordt."

Een onbekende herkomst betekent bovendien niet altijd dat een kunstwerk op een illegale of andere 'foute' manier verkregen is. Het zou bijvoorbeeld ook kunnen dat simpelweg de administratie niet volledig is. "De inzet van het rapport is juist om meer herkomstonderzoek te doen om de wijze van verkrijging te kunnen achterhalen."

Tegelijkertijd zal dat niet altijd lukken, nuanceert de Raad. "We hebben het over meer dan vierhonderd jaar wereldgeschiedenis."

Slechts 10 procent heeft duidelijk beeld van herkomst

Woensdag werd bekend dat slechts 10 procent van de 115 Nederlandse musea die een enquête van de Museumvereniging invulden naar eigen zeggen een goed beeld hebben van de herkomst van de koloniale cultuurgoederen die ze beheren. 21 deelnemende musea konden zelfs met zekerheid zeggen objecten in huis te hebben die zonder instemming van de voormalige eigenaar verworven zijn.

De Raad voor Cultuur adviseert minister Ingrid van Engelshoven (Cultuur) om cultuurgoederen uit de voormalige Nederlandse koloniën onvoorwaardelijk terug te geven als het land van herkomst hierom vraagt.

Meerdere perspectieven in presentatie

Naast het herkomstonderzoek en eventuele teruggave is er voor de musea nog meer werk aan de winkel. De Raad voor Cultuur raadt aan om "in de wijze van presentatie van de collectie meerdere perspectieven aan bod te laten komen. En ook duidelijk te maken wat de herkomstgeschiedenis van hun objecten is."

Daarbij valt te denken aan uitlegbordjes bij een kunststuk. "Zo kijken bezoekers ook anders naar de objecten en horen de andere kant van het verhaal", vervolgt de woordvoerder van de Raad. "Dat leidt tot een beter begrip."