Schrijver Raymond van de Klundert (56), ook bekend als Kluun, heeft deze week een nieuwe roman uitgebracht: Familieopstelling. Het is een vervolg op Komt een vrouw bij de dokter en De weduwnaar en gaat over hoofdpersoon Stijn van Diepen (55), die nu in een heel andere levensfase zit dan hiervoor. Aan NU.nl vertelt Kluun waarom hij het boek schreef.

Waarom zit er zo'n lange tijd tussen Komt een vrouw bij de dokter en De weduwnaar (respectievelijk uitgekomen in 2003 en 2006) en Familieopstelling?

"Komt een vrouw bij de dokter begon ooit als een autobiografisch verhaal. Judith, mijn vrouw (die in 2001 overleed aan borstkanker, red.) zei in haar laatste week: schrijf een boek over wat wij hebben meegemaakt. Dat lachte ik weg, dat kon ik helemaal niet. Maar toen vertrok ik met mijn dochtertje - destijds 3 jaar, nu 21 - naar Australië en begon ik toch in van die Moleskine-boekjes te schrijven."

"Ik kwam er langzaam achter dat ik niet zozeer het verhaal van Raymond en Judith wilde vertellen, eerder een verhaal dat gaat over wat er gebeurt als je als dertiger denkt dat het leven maakbaar is en dat van de een op de andere dag niet zo blijkt te zijn. Na dat boek was ik startklaar om De weduwnaar te schrijven, over Stijn die langzaam opkrabbelt. Daarna dacht ik: ik heb het verhaal van Stijn nu wel verteld."

“Als ik de jas van Stijn aantrek durf ik heel wat gemener te zijn.”
Raymond van de Klundert

Maar dat bleek niet het geval.

"Veertien jaar na De weduwnaar wilde ik mijn familiegeschiedenis beschrijven. Over mijn vader die uit een groot gezin komt en daardoor altijd voor aandacht moest vechten, en over mijn moeder die uit een kleiner maar heel getroebleerd gezin komt. Haar vader was getraumatiseerd door de oorlog en ging aan de drank. Bij mijn moeder heeft dat ertoe geleid dat ze nooit tegen ruzie kon."

"Die familiegeschiedenis wilde ik vertellen. Dat je je als persoon afvraagt: wie ben ik nu eigenlijk? En daar wilde ik Stijn voor gebruiken. Als ik de jas van Stijn aantrek, durf ik heel wat gemener te zijn. En ik durf over seks te schrijven."

“Of ik echt heb gedaan wat Stijn in het boek uitspookt? Dat blijft voor de lezer een vraag.”
Raymond van de Klundert

Veel lezers zullen zich tijdens het lezen van het boek afvragen waar Stijn/Kluun begint of eindigt.

Lachend: "Snap ik. We zijn allemaal een beetje voyeuristisch. Dat is ook waarom we interviews en gossipbladen leuk vinden. Een journalist van een roddelblad heeft mij weleens uitgelegd: roddelbladen hebben een functie omdat wij 'gewone mensen' dan kunnen denken: bij ons in het huwelijk gaat het niet allemaal goed, maar bij Marco en Leontine (Borsato, red.) lukt het ook niet. Dat hebben we allemaal in ons en daar speel ik mee in mijn romans."

"Ik besef best wel dat mensen willen weten wat er allemaal echt is gebeurd. Maar of ik echt heb gedaan wat hij in een boek uitspookt? Dat blijft voor de lezer een vraag en voor mij een weet. Dat is ook het leuke. Het enige is wel: wat je ook verzint, of het een martelscène is of een seksscène, het komt wel uit je hoofd. Je hebt het zelf bedacht."

Kunnen vrienden zich herkennen in bepaalde karakters van jou?

"Er is een gouden regel: als je omgaat met schrijvers, ben je nooit veilig. Dan ben je vogelvrij. Dat is zo."

“Ik vind het leuk om over seks te schrijven, juist omdat het niet makkelijk is.”
Raymond van de Klundert

Zijn er nooit vrienden geweest die dat vervelend vonden?

"Als ik echt het idee heb dat ik iemand beschadig dan noem ik die persoon helemaal anders en geef ik diegene andere uiterlijke kenmerken. Of ik voeg mensen samen. Het gebeurt wel dat iemand soms zegt: 'Dat heb ik gezegd, hè?' Maar ik heb niet echt vrienden verloren de afgelopen twintig jaar, ik heb een redelijke score."

Net als in je voorgaande boeken schrijf je in Familieopstelling best expliciet over seks. Hoe is dat om te doen?

"Ik zou het niet durven als het over mijzelf gaat. Dat is nogal privé en ik heb ook drie dochters. Maar bij Stijn durf ik dat allemaal. Ronald Giphart heeft ooit gezegd: 'Het is heel moeilijk om over seks te schrijven, want het moet net geen porno zijn, maar wel een beetje spannend.' Dat vind ik heel erg leuk om te doen. Juist omdat het niet makkelijk is."

"Je moet wel durven. Iedere schrijver heeft zo zijn eigen stijl en die van mij is inderdaad best expliciet. Maar ik vind het ook leuk als mensen een soort ongemak of plaatsvervangende schaamte voelen bij een seksscène. Dan heb ik als schrijver mijn werk gedaan."

“Als de lezer uit het boek haalt dat we lief voor elkaar moeten zijn, dan ben ik best tevreden.”
Raymond van de Klundert

Wat hoop je dat lezers uit Familieopstelling halen?

"Dat is een boodschap van die lieve Chantal, de zus van Stijn. Zij zegt weleens: 'Bruurke, bruurke, wat doe je toch weer moeilijk.' Als hij weer eens in therapie gaat of een week naar Ierland vertrekt. Chantal en haar man, die al dertig jaar samen zijn, zeggen eigenlijk: ach ja, als ge maar een beetje lief zijt."

"Stijns moeder met Alzheimer zegt dat aan het einde van het boek ook in het verpleeghuis tegen een stagiaire die bang is om fouten te maken: 'Ach meisje, dat maakt niet uit, als je maar een beetje lief bent.' Als de lezer dat als boodschap overhoudt, dan ben ik best tevreden."