Paulien Cornelisse heeft een bijzondere fascinatie voor Japan en daarover schrijft ze in haar nieuwste boek Japan in honderd kleine stukjes. De auteur vertelt in gesprek met NU.nl dat ze op bepaalde vlakken veel herkent in de Japanse cultuur.

"Japanners kunnen zich volledig verliezen in details, daar herken ik me wel in", vertelt de auteur van Taal is zeg maar echt mijn ding.

"Dat zie je ook terug in mijn boeken over taal, waarin ik heel gedetailleerd kijk naar één woord of uitspraak. Van anderen hoor ik dan: 'Jezus, waar maak je je druk om', maar in Japan is zo'n obsessie algemeen geaccepteerd. Dus ik voel me daar wel thuis."

Cornelisse geeft een voorbeeld van zo'n detail dat ze in Japan tegenkwam. "Er is bijvoorbeeld een eilandje met een beroemde tempel, waar je naartoe wordt gebracht met een treintje. Op een bordje staat dan: het is tien minuten lopen naar het station, of zeven als je 'een beetje rent'. Ik vind dat leuk: het idee dat er voorafgaand waarschijnlijk een hele discussie heeft plaatsgevonden over wat ze dan op het bord zetten en hoeveel minuten dat dan duurt."

Haar fascinatie voor Japan begon al als kind. "Er hing een Japanse poster thuis waar ik graag naar keek en die nu weer op mijn werkkamer hangt. Ik ging op judo, op school deed ik een project over Japan en ik heb er later ook een tijdje gestudeerd. Ik maakte er een paar jaar geleden de serie Tokidoki over, waar veel van mijn ervaringen in voorkomen, maar veel ook niet. Dus ik dacht: weet je wat? Ik schrijf een boek."

Alles wat hier nep lijkt, is daar echt

In haar nieuwe boek beschrijft Cornelisse typerende en opvallende zaken uit de Japanse cultuur. Bijvoorbeeld over dat Japanners in tegenstelling tot Nederlanders heel veel rekening met elkaar houden. "Wat nu natuurlijk anders is door corona. In Japan zal er nooit iemand tegen je aan botsen."

Ook typerend aan Japan: alles wat op andere plekken nep lijkt, is daar echt, zo schrijft ze in een van de stukken in haar boek. "Als kind had ik een gummetje met een bepaalde zoete, kunstmatige geur. In Japan rook ik die geur gewoon aan een struik. Je ziet daar ook veel dingen uit bijvoorbeeld anime en manga in een natuurlijke context. Bij tempels staan eeuwenoude beelden van goddelijke dieren die lijken op moderne stripfiguren, met grote, bolle ogen."

“Een afscheid in Japan duurt úren.”

Wat vindt Cornelisse de mooiste Japanse levensles die zij daar heeft geleerd? "Ichi-go ichi-e: dat betekent iets als 'je moet elke ontmoeting zien als een unieke ontmoeting'. Je moet er nooit nonchalant over zijn, want het zou zomaar de enige kunnen zijn, of de laatste."

Japanners zijn erg zorgvuldig met menselijk contact, legt de auteur uit. "Je gaat nooit ergens heen zonder cadeau en een afscheid duurde úren. Dat kan ook erg vermoeiend zijn, zeker omdat je als Nederlander anders gewend bent. Maar ik kan er wel van genieten."

'Ik zou er niet willen wonen'

Ondanks dat de auteur zich thuis voelt in het land, wil ze er niet wonen. "Ik sprak de taal vloeiend, liep er rond alsof ik er al vijftig jaar woonde, maar kreeg nog elke keer te horen dat ik er zo anders uitzie. Plus: er wonen gewoon te veel leuke mensen in Nederland die ik niet wil missen."

Met haar boek hoopt Cornelisse haar lezers wat bij te brengen over de Japanse cultuur en het beeld bij te stellen dat er nu misschien over Japanners heerst.

"Dat wordt nu voor een groot deel bepaald door de media", vertelt ze. "We zien bijvoorbeeld rare spelshows waarin ze naakt een met zeep ingesmeerde muur op moeten klimmen, maar dat heeft weinig te maken met het gewone Japan."

Daarom zou Cornelisse het leuk vinden als mensen dankzij Japan in honderd kleine stukjes wat nieuwe dingen leren over het land. "En dat ze wat genuanceerder over Japanners denken."

Japan in honderd kleine stukjes is vanaf zaterdag verkrijgbaar. De serie Tokidoki is vanaf 17 mei weer te zien bij NPO2.