Hij was een van de meest iconische gezichten uit de modewereld. Met zijn eeuwige zonnebril, witte paardenstaart en zwarte pak met stropdas konden ook niet-modekenners hem al snel voor de geest halen. Een profiel van Karl Lagerfeld, die dinsdag op 85-jarige leeftijd overleed.

Lagerfeld werd in 1933 geboren in Hamburg, Duitsland. Eerst stelde de ontwerper te zijn geboren in 1938, later was dat weer 1933. In 2013 zei hij juist weer te zijn geboren in 1935. De verwarring weet Lagerfeld aan zijn moeder, maar waarom zij het geboortejaar van haar zoon veranderde, wist hij zelf ook niet.

Al op jonge leeftijd toonde Lagerfeld interesse in mode en maakte hij collages van reportages uit modetijdschriften. Hij begon zijn carrière als jonge twintiger, in 1955, toen hij werd aangenomen als de assistent van ontwerper Pierre Balmain. Hij sprong in het oog van de Fransman nadat Lagerfeld een ontwerpwedstrijd won (zijn concurrent was overigens een andere bekende ontwerper, Yves Saint Laurent).

Eerste collectie kreeg veel kritiek

Na drie jaar stapte Lagerfeld over naar de eveneens Franse ontwerper Jean Patou. De eerste collectie die hij maakte, die hij inspireerde op de voorletter van zijn naam, werd slecht ontvangen en volgens een van de aanwezige journalisten zou het publiek de collectie hebben uitgejouwd. "Een paar van de korte zwarte jurken zijn zo wijd uitgesneden aan de voorkant, dat een paar van de aanwezige vrouwelijke journalisten naar adem snakten", werd er geschreven over Lagerfelds eerste collectie.

In 1963 begon de ontwerper voor Tiziani, waar hij zes jaar aan verbonden was. Deze collecties kregen positievere kritieken en ook actrice Elizabeth Taylor was een groot fan.

De ontwerper startte in 1964 bij het modehuis Chloé, waar hij per modeseizoen een paar stukken ontwierp. De collectie die hij in 1973 maakte, werd opmerkelijk genoemd en betiteld als 'high fashion en high camp'. Tot de stukken behoorde onder meer de zogenoemde 'surprise skirt', een soort broekrok. In 1965 begon Lagerfeld ook een samenwerking met het Italiaanse modehuis Fendi.

Ontwerper maakte Chanel groot

Lagerfeld werd in 1983 de nieuwe hoofdontwerper van Chanel. Inmiddels kenmerkende onderdelen van het bekende modemerk, zoals het logo met de twee C's, de kettingen en het gebruik van tweed, werden door de Duitser op kleding en accessoires geïntroduceerd.

De ontwerpen van Lagerfeld zorgden ervoor dat het merk uitgroeide tot wereldwijd een van de bekendste merken en hij maakte diverse lijnen die, in tegenstelling tot eerdere ontwerpen, ook draagbaar zijn voor een groter publiek. "Coco Chanel (de oprichter van Chanel) zou dit vreselijk gevonden hebben", stelde Lagerfeld meermaals. De ontwerper stond bekend als een innovatieve ontwerper die oog had voor toekomstige trends.

Lagerfeld in 1987 (foto: ANP).

Hij besloot ook dat het destijds onbekende en negentienjarige model Claudia Schiffer meeliep in een Chanel-show, wat uiteindelijk leidde tot haar wereldwijde doorbraak. Het was de eerste keer dat het modemerk een model inhuurde dat nog geen professionele catwalkervaring had, wat controversieel was in de modewereld. Schiffer groeide uit tot Lagerfelds, maar ook Chanels muze en opende en sloot een groot deel van de Chanel-shows in de jaren negentig.

Het was niet de enige keuze die Lagerfeld maakte die rumoer veroorzaakte in de modewereld. Zo liep Vogue-hoofdredacteur Anna Wintour in 1993 weg uit een Fendi-show, omdat Lagerfeld strippers en een pornoster inhuurde om zijn ontwerpen te laten zien.

Carrière werd uitgebreid

In 1987 breidde Lagerfeld zijn cv uit door ook als fotograaf aan de slag te gaan. Hij fotografeerde modecampagnes van zijn eigen label en deed aan kunstfotografie.

Rond diezelfde tijd startte hij ook met een eigen modelabel, dat hij destijds omschreef als 'intellectueel en sexy'.

In de jaren negentig bleef Lagerfeld werkzaam voor Chanel en onder zijn bewind maakte hij onder meer de minirokken groot (in combinatie met een tweedjasje) en ook de spijkerbroek met hoge taille. Ook gebruikte hij in zijn creaties een overdaad aan sieraden.

Een zichtbaar vollere Lagerfeld in 1997

Lagerfeld viel 42 kilo af

Toen het nieuwe millennium aanbrak, maakte Lagerfeld een transformatie door. Hij viel binnen dertien maanden 42 kilo af dankzij een dieet dat was bedacht door dokter Jean Claude Houdret en behaalde zo zijn streefgewicht: 60 kilo bij een lengte van 1,78 meter.

"Ik had ineens zin om me anders te kleden, om kleding te dragen die zijn ontworpen door Hedi Slimane. Maar zijn ontwerpen worden gedragen door hele slanke jongens - die veel jonger zijn dan ik - en daardoor voelde ik me genoodzaakt om minstens 40 kilo af te vallen."

De ontwerper bleef voor controverse zorgen. In 2001 werd er, omdat Lagerfeld bont gebruikte in zijn ontwerpen, actie tegen hem gevoerd door de Amerikaanse dierenrechtenorganisatie PETA. Tijdens een mode-evenement wilde de organisatie hem daarom bekogelen met taart. In plaats van Lagerfeld werd echter ontwerper Calvin Klein geraakt.

Overigens droeg Lagerfeld, ondanks zijn bontgebruik in zijn collecties, zelf geen bont en at hij nauwelijks vlees.

Samenwerking met H&M

De ontwerper maakte niet alleen couturestukken. In 2004 was hij de eerste bekende ontwerper die een collectie maakte voor de Zweedse modeketen H&M. De kleding raakte binnen de kortste keren uitverkocht, maar ondanks dit succes gaf Lagerfeld later te kennen dat hij "nooit meer zou willen samenwerken met H&M". Hij zei het slecht te vinden dat de modeketen zo weinig stukken produceerde en zodoende een hoop mensen had teleurgesteld.

In 2012 deed de Duitser weer een uitspraak die wereldwijd voor ophef zorgde. In een interview met Metro noemde hij zangeres Adele "een beetje te dik". Het interview zorgde voor woedende fans en dit deed Lagerfeld besluiten om een open brief te schrijven waarin hij zijn excuses aanbood. Nog geen half jaar later beging hij dezelfde 'fout' door Pippa Middleton, de zus van de Britse hertogin Kate, te bekritiseren op haar uiterlijk. "Ik vind haar gezicht niet mooi. Ze zou alleen haar rug moeten laten zien."

Maar de ontwerper had ook bekende fans. "Karl heeft deed me doen beseffen dat mezelf zijn de enige juiste optie is", aldus actrice Kristen Stewart, een van de muzen van Lagerfeld, die ook de hoofdrol speelde in een korte Chanel-film die werd geregisseerd door de Duitser. "In de modewereld is dat uniek." Andere bekende sterren die veel kleding van Chanel en Lagerfeld dragen zijn model Cara DeLevingne, actrice Keira Knightley en zangeres Lily Allen.

Lagerfeld leidde opmerkzaam liefdesleven

De ontwerper was sinds het begin van de jaren zeventig samen met de jongere dandy Jacques de Bascher, die in 1989 op 38-jarige leeftijd overleed aan de gevolgen van aids. In een openhartig interview met journalist Marie Ottavi vertelde Lagerfeld dat hij en De Bascher tijdens die achttien jaar nooit seks hadden. De Bascher had tijdens deze achttien jaar ook een affaire met ontwerper Yves Saint Laurent. Volgens Pierre Bergé, de vaste partner van Saint Laurent, zou Lagerfeld deze affaire "in gang hebben gezet" met de bedoeling het concurrerende modehuis in de weg te zitten, beweerde de ontwerper.

'Ik wil trouwen met Choupette'

Na het overlijden van De Bascher is er weinig meer bekend over het liefdesleven van de ontwerper. Hij liet zich vooral liefdevol uit over zijn kat Choupette, die hij in 2012 in huis nam. De kat kreeg een eigen Twitteraccount en Lagerfeld was zo dol op zijn kat, dat hij in een interview vertelde "dat hij met haar zou trouwen, als dat legaal zou zijn". "Het is de rijkste kat ter wereld", zei Lagerfeld in gesprek met The Cut. "Ze verdiende het afgelopen jaar 3 miljoen euro dankzij twee reclamecampagnes. Ze mag van mij geen reclame maken voor eten, daar is ze te chique voor."

Lagerfeld signeert een portret van Choupette

'Mensen vallen me altijd lastig'

Lagerfeld spendeerde weinig tijd buitenshuis en had naar eigen zeggen een hekel aan reizen. "Ik vind het een nachtmerrie", vertelde hij aan The Cut. "De vliegvelden, en alle mensen die alleen maar selfies nemen… ik blijf liever thuis om te lezen. Ik wil niet gefotografeerd worden door vreemden. Mensen vallen me altijd lastig."

Gedurende zijn carrière ontving Lagerfeld meerdere prestigieuze prijzen. In 2016 kreeg de ontwerper de Outstanding Achievement Award tijdens de British Fashion Awards.

In 2017 ontving hij, na afloop van de Chanel-modeshow, La Médaille Grand Vermeil de la Ville de Paris, de belangrijkste ereprijs die de Franse stad aan Parijzenaren uitdeelt. "Je maakt Parijs magischer", zei burgemeester Anne Hidalgo bij de uitreiking.

Eind januari was het voor de eerste keer sinds 1983 dat Lagerfeld de presentatie van een nieuwe collectie van Chanel tijdens de Paris Fashion Week niet bijwoonde. Volgens zijn woordvoerder was hij "moe" en liet hij daarom verstek gaan.