De Kindermoord te Bethlehem, een schilderij van Peter Paul Rubens uit ongeveer 1610, komt voor het eerst terug naar de plek waar het werd gemaakt: het Rubenshuis in Antwerpen. Het doek is daar vanaf eind september te zien.

Het werk werd in 2002 bij Sotheby's in Londen door een Canadese verzamelaar gekocht voor bijna 50 miljoen pond (omgerekend ruim 56 miljoen euro).

Later bracht hij het werk onder bij de Art Gallery of Ontario (AGO) in Toronto, die het nu voor een half jaar leent aan het Rubenshuis.

Het kunstwerk, dat aan het eind van de achttiende eeuw per ongeluk werd toegedicht aan Rubens assistent Jan van den Hoecke (1611-1651), werd rond de laatste eeuwwisseling definitief aan Rubens toegeschreven.

Moord in opdracht

Het olieverfschilderij toont het Bijbelverhaal over de moord op Bethlehemse jongens jonger dan twee jaar. Dit gebeurde in opdracht van koning Herodes om de toekomstige 'concurrentie' door de voorspelde Koning der Joden uit te schakelen.

Rubens was nog niet zo lang terug uit Italië toen hij aan het schilderij begon en dat is te zien. ''Je ziet een staalkaart van wat hij leerde in Italië. Het zit vol referenties naar de antieken, naar Italiaanse tijdgenoten, naar Rafaël, Michelangelo en Caravaggio. Het is werkelijk om van te smullen, met die intensiteit en diepgang", aldus directeur Ben van Beneden van het Rubenshuis. 

'Gezichtjes onder de indruk'

Van Beneden zag het schilderij voor het eerst in een Londens museum, waar het toen tijdelijk werd bewaard. ''Er kwam een vrolijk klasje van beginnende basisscholieren binnen gehuppeld. Het klasje bleef voor het schilderij staan en één voor één zag je die gezichtjes onder de indruk raken van het gruwel. Dat toont aan hoe efficiënt Rubens was en wat een voortreffelijk regisseur hij eigenlijk was."

De staat van het paneel is goed en wat dat betreft hoeft het Rubenshuis er niks aan te doen. Wel gaat het Rubenshuis proberen meer over de totstandkoming van het werk te achterhalen. ''Het is wellicht geschilderd in opdracht van een Italiaan die in Antwerpen woonde, maar zeker is dat niet."

Volgend jaar gaat het schilderij deel uitmaken van een grote Rubens-expositie in San Francisco.