Ruimtevaarder André Kuipers wil mensen bewustmaken van de kwetsbaarheid van de planeet, zonder zich bezig te houden met politiek of met een vingertje te wijzen. Dat zegt hij tegen NU.nl.

"Mensen luisteren graag naar het verhaal van een astronaut. In het exotische ruimtevaartverhaal kan ik meerdere boodschappen brengen zonder met een vingertje te wijzen. Mensen moeten zelf conclusies trekken uit de feiten die ze zien", zegt Kuipers. "Ik probeer hierbij zo neutraal mogelijk te blijven. Als je bij een politieke partij zit, luistert al meer dan de helft niet meer omdat ze misschien op een andere partij stemmen."

Kuipers maakt zich bovendien zorgen over het nepnieuws op sociale media en berichten zonder wetenschappelijke onderbouwing die voor waarheid worden aangezien. "Er heerst een vervelende neiging in de maatschappij om wetenschap weg te zetten als 'ook maar een mening'. Dat is dus niet zo; wetenschap is waarheidsvinding. Populisten springen in op onwetendheid en emoties, waar ze een hele massa mee trekken."

"Vroeger kreeg je onderwijs op school en dat was dan je informatiebron. En ook dat kan in bepaalde landen propaganda zijn. Maar tegenwoordig gaan mensen al af op een berichtje dat op Twitter circuleert en geloven dat dan in plaats van feiten. Het is bizar en gevaarlijk als daar ook nog naar geluisterd wordt", aldus de astronaut.

De 58-jarige astronaut ging in 2004 voor de eerste keer naar het internationaal ruimtestation ISS. Ruim zeven jaar later vertrok hij voor de tweede keer naar de ruimte om wetenschappelijke experimenten uit te voeren. Sinds hij terug is houdt hij theatercolleges en schrijft hij boeken. Van zijn kinderboek is een theatervoorstelling gemaakt.

Bewustwording

Kuipers probeert door middel van zijn kinderboeken, theatercolleges en zijn tournee langs scholen (Techniekpact on Tour van het ministerie van Economische Zaken) mensen bewust te maken van de wetenschap en de kwetsbaarheid van de planeet.

"Wetenschappers zijn vaak wat timide of brengen hun verhaal te ingewikkeld waardoor mensen afhaken en ongefundeerde meningen van een goede spreker voor zoete koek wordt aangenomen. Dat zorgt voor een verkeerde beeldvorming", vervolgt Kuipers. "Het enige dat ik kan doen is tegenwicht bieden. Omdat mensen open staan voor je verhaal, kan je ook meteen een heleboel kennis erin stoppen en laten zien hoe dingen werken."

Volgens Kuipers gaat het inmiddels de goede kant op met de groene stroom, elektrische auto's en zonne-energie. "Ook grote bedrijven gaan de duurzame kant op, omdat ze zich anders ook in hun eigen vingers snijden."

Maar niet alleen minder kooldioxide en milieuvervuiling zijn belangrijk; we moeten volgens Kuipers ook zorgen dat we de aarde niet uitputten door ontbossing en overbevissing. "Als je een goede boer bent, dan zorg je ook dat je land volgend jaar nog wat opbrengt. Je pleegt geen roofbouw op je land, maar dat doen we wel met de aarde."

"Ik heb best vertrouwen in nieuwe technologieën, maar tot die tijd moeten we ervoor zorgen dat niet alle ecosystemen vernietigd zijn en de biodiversiteit verdwenen is."

Theatervoorstelling

In de theatervoorstelling André het astronautje, gebaseerd op de boeken die Kuipers schreef vanuit de ruimte, leren jonge kinderen over wetenschap en ruimte. Claudia de Breij maakte de liedjes voor de voorstelling. Het valt Kuipers op dat kinderen lastige informatie vaak snel oppikken.

"Ook bij mijn theatercolleges voor volwassenen zijn veel kinderen. Na afloop beantwoord ik vragen en zet ik handtekeningen, daar zitten dan kinderen bij van vijf jaar oud. Die hebben er vaak meer verstand van dan hun ouders, die ze hebben overgehaald om midden in de week zo laat naar het theater te gaan."

De astronaut zou het liefst nog een keer de ruimte in gaan, maar die kans is volgens hem uitermate klein. "Doordat er niet meer zoveel vluchten gaan, zou het eigenlijk alleen nog theoretisch kunnen."

"Dan kan ik natuurlijk ondertussen ergens op een kantoortje zitten en rapporten schrijven, maar dit vind ik een veel leukere vorm om mijn ervaring te delen."

Wat: kinder- en jeugdtheater
Waar: theaters in heel Nederland
Wanneer: tot en met 2 april
Koop hier je kaarten: Hardenberg, Hengelo, Almere, Den Helder, Waalwijk, Wageningen, Noordwijk, Helmond, Assen, Stadskanaal, Zwolle, RijswijkAlle data