David Duchovny heeft nog nooit een recensie of artikel over zichzelf gelezen. "Het is een directe weg naar een depressie", zegt de acteur en schrijver in gesprek met NU.nl.

Duchovny werd in de jaren negentig beroemd door zijn rol in de sciencefictionserie X-Files. De 55-jarige acteur was daarna jarenlang te zien in de komedieserie Californication, waarin hij schrijver en vrouwenverslinder Hank Moody speelde.

Dit jaar debuteerde hij zelf als auteur met de roman De Waarheid is een Koe.  

Waarom wilde je dit boek schrijven?  

"Als je me had gevraagd wat ik ging doen toen ik nog op school zat, had ik gezegd dat ik schrijver zou worden. Mijn vader was een schrijver en ik kwam uit een familie van lezers en schrijvers. Dat wilde ik doen en dacht ik steeds dat ik zou gaan doen. Toen ging ik naar de universiteit om literatuur te studeren, om mijzelf het leven te kunnen permitteren waarin ik een baan kon nemen en ook genoeg tijd had om te schrijven. Dat was mijn plan. En iets anders wat gebeurde, was dat ik acteur werd en geen tijd meer had om te schrijven. Ik schreef een scenario voor een film en die regisseerde ik ook. Ik heb een paar afleveringen van The X Files geschreven en geregisseerd, maar ik heb nooit echt fictie geschreven. Het was dus eigenlijk teruggaan naar het begin. Het was niet zo dat ik wegging van wat anders."

Schreef je op de universiteit al fictie?  

"Ik schreef poëzie en een of twee toneelstukken en ik schreef een roman, die nooit is uitgegeven. Toen was ik een jaar of 22, 24 en ik begon met acteren toen ik ongeveer 25 jaar was."

“Ik had het idee dat ik een belangrijk deel van mijzelf tekort deed”
David Duchovny

Hoe was het om terug te gaan naar je idee om schrijver te worden?  

"Het zat er aan te komen. Ik had het idee dat ik een belangrijk deel van mijzelf tekort deed. Dus toen ik een paar jaar geleden wat tijd had, omdat ik niet aan het werk was en mijn kinderen waren overdag op school, zei ik tegen mezelf: 'Het is nu of nooit. Schrijf iets. Schrijf een narratief verhaal.' Ik had het idee van een koe die naar India wilde gaan, zodat ze aanbeden zou worden en niet opgegeten zou worden. Ik had dat altijd wel een grappig idee gevonden. Jaren geleden, misschien wel tien, heb ik het eens gepitched als een animatiefilm, maar ik heb het nooit uitgeschreven. Ik had alleen het idee en de hoofdpersonen en dacht: 'Waarom maak ik daar geen verhaal van en kijk wat het gaat worden?' En dat heb ik gedaan."

Als je jong en onbekend bent en je schrijft een boek, lijkt me dat veel makkelijker dan nu je een beroemd acteur bent en iedereen je aanziet voor iemand die ook zo nodig een boek moet schrijven. Hoe kijk je daar tegenaan?  

"Dat interesseert me niet echt. Ik ben op een punt in mijn leven beland, waar dat soort dingen me gewoon niet meer boeien. Ik maak me niet druk om de vooroordelen van mensen, ik kijk liever naar de opvattingen van het moment. Wat bied ik iemand nu aan? Hier is een boek. Lees het of niet. Het maakt niet uit of het nou de woorden zijn van een acteur, of die van een vuilnisman. De auteur maakt niet uit. Het gaat om de woorden."

Lees je wel kritieken?  

"Nee. Dat is een directe weg naar een depressie, denk ik."

Heb je echt nooit iets gelezen? Ook niet de lange, weldoordachte stukken over je werk?

 "Nee. En dat zal ik nooit doen. Die stukken hebben niet echt invloed op mijn leven. Het zijn gedachten van iemand die ik niet ken. Als mijn moeder nou een artikel over me schreef, dan zou ik het waarschijnlijk wel lezen." 

Je bent druk bezet, dit jaar kwam ook een album van je uit en je hebt de nieuwe afleveringen van The X-Files waar je aan werkt. Ben je van plan om je schrijverscarrière verder door te pakken?

"Er komt al een nieuw boek aan in april. Dat is af. Het komt 5 of 15 april uit, ik weet het niet meer precies. Dat is meer een traditioneel boek met mensen erin. Het is een verhaal dat zich afspeelt in New York in 1978 en is een vader-zoon-verhaal, maar ook een liefdesverhaal. Het is grappig en tragisch en net als iedere goede film of boek hoop ik dat mensen lachen en huilen. Ik denk dat het het beste is wat ik heb geschreven."

Waar haal je de tijd vandaan om dit te schrijven?

"Ik weet het niet. Tijd is een concept. Je moet een manier vinden om het groter te maken en door elkaar te schudden en al die dingen. En op de een of andere manier is het me gelukt het te rekken om de tijd te vinden het te schrijven."

Een bekend personage dat je hebt gespeeld, is Hank Moody. Is je beeld van hem veranderd nu je zelf een boek hebt geschreven en zelf echt schrijver bent?

"Nee. Ik ben altijd een schrijver geweest. Ook toen ik nog niet schreef. Dat is wat ik ben op de eerste plaats. Nog voor het acteren. Dus ik denk niet dat ik nieuwe inzichten heb over wat het betekent om een schrijver te zijn. Ik heb altijd geleefd als een schrijver, iemand die observeert."