Het onderzoeksteam publiceerde in 2021 over de eerste fase van het onderzoek naar de oorsprong van het coronavirus. Daarin schetsten de onderzoekers vier scenario's. Het aannemelijkste scenario is dat het virus zich verspreidde van vleermuizen op mensen, misschien met nog een ander dier ertussen.

De tweede fase van het onderzoek moest vaststellen wat er precies is gebeurd. Maar twee jaar later heeft de WHO dat plan opgegeven.

Te laat om bepaalde gegevens te verzamelen

Inmiddels is te veel tijd verstreken om sommige gegevens nog te verzamelen die nodig zijn voor het vaststellen van de oorsprong van het virus. "Ik vind de vraag 'wat is er nou precies gebeurd?' nog steeds heel valide", zegt Koopmans. "Maar ik denk niet dat we daar nu ooit nog achter gaan komen."

Het ging aan meerdere kanten fout, ziet Koopmans. "Je kunt zeggen dat China transparanter had moeten zijn, maar ook de WHO heeft het niet altijd handig gespeeld." Voor het onderzoek is een basis van vertrouwen nodig, stelt de viroloog. "Dus dan werkt het niet als daar wederzijdse beschuldigingen bovenop liggen."

Koopmans merkte al langer dat het onderzoek naar de oorsprong van het virus werd tegengewerkt. "Bij het eerste rapport klonk er al kritiek over wat er allemaal zou missen, terwijl nog niemand het rapport had ingezien."