RIVM-data voor onderzoek naar oversterfte kunnen wél worden opgevraagd
De RIVM-data die nodig zijn voor onderzoek oversterfte tijdens de coronapandemie, hadden gewoon opgevraagd kunnen worden. Dat zegt privacywaakhond Autoriteit Persoonsgegevens (AP) maandag.
De data kunnen bij het CBS worden aangevraagd. De overheid had daarnaast ook relatief makkelijk aanvullende wetgeving kunnen maken, waarmee de onderzoekers de cijfers zelf hadden kunnen krijgen.
De overheid wil onderzoek laten doen naar de sterftecijfers tijdens de pandemie. In sommige periodes stierven meer mensen dan te verwachten was, maar het is nog niet duidelijk waardoor dat kwam. Een groep wetenschappers onderzoekt daarom in opdracht van de overheid of dat bijvoorbeeld te maken heeft met uitgestelde zorg of psychische problemen.
Maar om dat onderzoek goed uit te kunnen voeren, hebben de onderzoekers ook data nodig over onder meer coronabesmettingen en coronaprikken. Die data kregen ze niet van het RIVM, omdat het om medische gegevens gaat. Die zouden op basis van de privacywet niet mogen worden gedeeld.
Kamer vroeg AP om advies
Uiteindelijk vroeg de Kamer onder aansporing van Pieter Omtzigt privacywaakhond AP om advies.
De Kamer wilde dat de regering "zo snel mogelijk" een onderzoek zou doen "naar de redenen en oorzaken van oversterfte tot en met november 2021".
AP zegt nu dat de cijfers via het CBS gewoon opgevraagd hadden kunnen worden. Het statistiekbureau mag deze cijfers namelijk opvragen om ze te gebruiken voor statistisch onderzoek.
Het CBS moet wel "uiterst zorgvuldig" met de data omgaan, benadrukt de privacywaakhond, omdat gezondheidsgegevens "zeer privacygevoelig" zijn. Als het onderzoek klaar is, had de groep wetenschappers deze cijfers ook mogen gebruiken voor het onderzoek naar oversterfte.
"Het past in het beeld van een regering die stelselmatig onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek tegenwerkt", reageert Omtzigt maandag via Twitter. Er is in zijn ogen een half jaar verloren gegaan naar "noodzakelijk onderzoek".
Het laten verzamelen van data door het CBS voor onderzoek buiten het CBS mag volgens de AP geen "geitenpaadje" worden. De privacywaakhond ziet liever dat de overheid aanvullende wetgeving maakt voor het gebruik van gezondheidsdata in wetenschappelijk onderzoek. De nieuwe privacywet biedt daar volgens de privacywaakhond "nadrukkelijk de mogelijkheid voor".
De overheid had hier eerder duidelijkheid over kunnen geven, meldt de naar eigen zeggen verbaasde AP. Inmiddels heeft de Kamer beloofd met die aanvullende wetgeving te komen.
