NUcheckt controleert berichten op hun betrouwbaarheid. Dit keer kijken we naar berichten over de bescherming die coronavaccins bieden tegen de besmetting van anderen. Europarlementariër Rob Roos (JA21) stelt dat de overheid loog toen ze zei dat gevaccineerden ook anderen beschermen. Maar zijn betoog klopt niet.

Vaccinontwikkelaar Pfizer gaf deze week toe dat zijn coronavaccin niet was getest op het tegengaan van virusverspreiding toen het op de markt kwam. Europarlementariër Roos noemde dat "een schandaal".

Want vaccinatie zou toch ook ziekte bij anderen voorkomen? En was het coronatoegangsbewijs wel rechtmatig als gevaccineerden anderen toch kunnen besmetten?

Eind 2020 keurde het Europese geneesmiddelenbureau (EMA) het Pfizer-vaccin goed. Het was toen getest op veiligheid en werking tegen ernstige ziekte en overlijden. Dat is gebruikelijk in de testfase.

Ziekenhuisopnames en sterfgevallen voorkomen waren immers de belangrijkste doelen van het vaccin. Het doel van vaccins testen is niet om te bekijken of ze ook virusverspreiding tegengaan.

In loop van 2021 druppelde bewijs binnen

Waarom drong de overheid dan toch aan om een vaccin te nemen om anderen te beschermen, vraagt Roos zich af. Maar Roos maakt hier een sprong in de tijd. De overheid communiceerde dit pas later in 2021. Zoals premier Mark Rutte in november van dat jaar zei: "Haal die prik en bescherm jezelf en ook de mensen om je heen."

Tegen de tijd dat de overheid uitdroeg dat je ook anderen beschermt door zelf een vaccin te nemen, was die kennis er dus. Het bleek dat mensen die gevaccineerd zijn soms het coronavirus kunnen overdragen. Maar de kans dat dit gebeurt, is wel een stuk kleiner dan wanneer ze niet gevaccineerd zijn.

Ongevaccineerde mensen worden gemiddeld zieker van COVID-19 en dragen gemiddeld meer virusdeeltjes bij zich. Symptomen zoals niezen en hoesten zorgen ervoor dat de virusdeeltjes bij andere mensen terechtkomen.

Coronatoegangsbewijs kwam bij enige zekerheid over verspreiding

In mei vorig jaar benadrukte De Jonge nog dat het coronatoegangsbewijs pas kon worden ingevoerd als het kabinet zeker wist dat gevaccineerde mensen geen rol spelen bij de verspreiding van het coronavirus. Uiteindelijk bleek dat volledige zekerheid niet te geven was. De Jonge liet die eis dan ook varen.

Twee dagen later werd de nieuwe CoronaCheck-app gelanceerd. Deze app gaf toegang tot bepaalde evenementen, alleen na vaccinatie of een negatieve coronatest. Toen was dus uit verschillende onderzoeken gebleken dat vaccinatie helpt bij het voorkomen van verspreiding van de virusdeeltjes.