Het kabinet heeft er volgens experts goed aan gedaan om halverwege september met de vaccinatiecampagne te beginnen. Eerder starten om de huidige coronagolf te voorkomen was simpelweg niet haalbaar, zeggen hoogleraren Vaccinologie in gesprek met NU.nl.

In het verleden klonk er genoeg kritiek op beslissingen van het kabinet rondom vaccineren. Neem de boostercampagne van eind vorig jaar. Toen vrijwel heel Europa al massaal boosterprikken in bovenarmen zette, moest Nederland nog beginnen.

Het Nederlandse vaccinatiebeleid werd weggezet als "onbegrijpelijk traag en laat", met een enorme coronagolf tot gevolg. Het kabinet zette zeer ingrijpende maatregelen in, maar pas na enkele maanden was het coronavirus onder controle.

Zie ook |Zo kwam de Nederlandse boostercampagne (langzaam) van de grond

Voorbereidingen lang geleden getroffen

Dit jaar gaat het anders, verzekeren hoogleraren Vaccinologie Anke Huckriede en Ben van der Zeijst. "We konden nu snel beginnen omdat voorbereidingen lang geleden waren getroffen", zegt Van der Zeijst.

Het tweetal vermoedt dat de vaccinatiecampagne pas halverwege september begon, omdat het kabinet wachtte op nieuwe, speciale 'omikronvaccins'. Die middelen werden pas 1 september goedgekeurd door de EU. Twaalf dagen later ontvingen de eerste Nederlanders een uitnodiging om een vaccinatieafspraak in te plannen.

De nieuwe vaccins maken volgens de hoogleraren een wezenlijk verschil. "Ze beschermen tegen het oorspronkelijke virus, maar ook tegen een hele reeks varianten", zegt Van der Zeijst. "De hoop bestaat dat dit vaccin ook betere bescherming biedt tegen eventuele nieuwe varianten." Hij voegt toe dat de herhaalprik vijf keer meer bescherming biedt tegen omikron dan de 'oude' boosters.

Wilde het kabinet bijvoorbeeld in augustus al prikken, dan zou de vaccinatiebereidheid volgens Huckriede flink lager zijn geweest. "Als mensen weten dat er een beter vaccin aankomt en zij krijgen een oud vaccin aangeboden, komt dat de bereidheid niet ten goede."

Wat is er zo bijzonder aan de huidige herhaalprik?

Te snel opnieuw vaccineren kan averechts werken

Huckriede sluit zich daarbij aan. "Het is niet zo dat hoe sneller je boost, hoe meer bescherming je op elkaar stapelt. De eerste drie tot vier maanden na een prik is de bescherming sowieso goed." Te vaak en te snel een coronaprik nemen zou volgens de hoogleraar zelfs averechts kunnen werken. "Het kan het effect van de prik verkleinen en je immuunsysteem uitputten."

Wat de deskundigen betreft zijn er sinds vorig jaar grote stappen genomen. "Toen waren we veel te laat, nu zijn we ruim op tijd. Het gaat volgens het boekje."