Het RIVM en minister van Volksgezondheid Ernst Kuipers schrikken niet van de snel stijgende coronacijfers. De stijging was verwacht en de oorzaak ervan is in beeld. Nieuwe coronamaatregelen zijn (nog) niet nodig, al blijven ze de situatie in de gaten houden.

"We zien dat het seizoenseffect een belangrijk effect heeft op de najaarsgolf", zegt Tjalling Leenstra in gesprek met NU.nl. Leenstra volgde afgelopen zomer Aura Timen op als hoofd van het expertisecentrum Landelijke Coördinatie Infectieziektebestrijding. "Mensen hebben door koelere temperaturen vaker binnen contact met elkaar, waar besmettingen sneller plaatsvinden."

Een andere oorzaak is de afgenomen immuniteit. In de zomer waren er relatief weinig besmettingen, dus bouwden weinig mensen zelf immuniteit tegen het virus op. Daarnaast kregen veel mensen hun (voorlopig) laatste coronaprik begin dit jaar.

Leenstra vindt niet dat het ministerie te laat is gestart met de nieuwe vaccinatiecampagne. Sinds 13 september worden ouderen uitgenodigd voor een herhaalprik. Zo krikken zij hun bescherming op. "Het is moeilijk om te zeggen wanneer de coronacijfers gaan stijgen. En je wil niet te dicht op de laatst gezette prikken zitten", zegt het RIVM-centrumhoofd.

De nieuwe coronacijfers:

'Geen reden voor aanvullende maatregelen'

Zowel Leenstra als Kuipers herhaalt dat de najaarsgolf in de lijn der verwachting lag. Beide deskundigen zien geen reden voor extra maatregelen.

Kuipers denkt dat eerder getroffen maatregelen een enorme corona-impact zullen voorkomen. Hij wijst op plannen die begin april werden bekendgemaakt. Toen werd duidelijk dat sectoren zelf plannen moeten maken om corona te bestrijden. Kuipers verwacht dat verantwoordelijkheid nemen "even wennen" zal zijn voor de samenleving.

Het Outbreak Management Team, dat bij vorige coronagolven advies uitbracht over maatregelen, komt ook nog niet bij elkaar, bevestigt Leenstra.

Verder verloop van coronagolf nog onzeker

De minister maakt zich ook geen zorgen over de stijging van het aantal ziekenhuisopnames. "Het zijn precies dezelfde aantallen als we eerder dit jaar bij dezelfde omikronvariant zagen."

Leenstra stipt aan dat mensen minder ziek worden van de huidige omikronvarianten. Hij zegt ook signalen te hebben dat mensen minder lang in het ziekenhuis liggen. Hij durft het verloop van de coronagolf nog niet te voorspellen, door onzekerheden zoals de hoeveelheid opgebouwde immuniteit.

Voor beide deskundigen blijft vaccineren het belangrijkste wapen tegen de corona-opleving, naast de basisadviezen. Vooral kwetsbaren zouden zo snel mogelijk de herhaalprik moeten halen, vindt Leenstra. "Ze moeten zich bewust zijn van het gezondheidsrisico én beseffen dat ze iets kunnen doen om zichzelf te helpen."