Minister Ernst Kuipers (Volksgezondheid) kondigde dinsdag opnieuw een reeks versoepelingen aan. Over tien dagen zijn we zelfs van vrijwel alle maatregelen af. Dat riep vragen op bij gebruikers van ons discussieplatform NUjij. Waarom wil het kabinet tot die tijd nog wel de virusverspreiding enigszins beperken?

Kort gezegd: dat komt door de onzekerheid over de fase van de pandemie waarin Nederland zich bevindt. Of zoals het ministerie van Volksgezondheid en het Outbreak Management Team (OMT) schrijven: de huidige epidemiologische situatie. Daarnaast houden bewindslieden en epidemiologen de druk op de zorgketen in het vizier.

Zowel het OMT als het ministerie én onafhankelijke experts weten namelijk niet of de zogeheten coronapiek al is gepasseerd. De piek is het moment in een coronagolf waarop de grootste aantallen besmettingen worden gemeld met als gevolg dat de druk op de zorg snel toeneemt.

Uit het laatste OMT-advies aan het kabinet blijkt dat de besmettingspiek mogelijk ergens volgende week bereikt wordt. Het hoogtepunt van de ziekenhuisbezetting wordt pas rond begin maart verwacht. Dat zijn echter verwachtingen, waardoor voorzichtigheid geboden blijft. Het RIVM meldde dinsdag als eerste instituut dat de piek al achter de rug was.

Onduidelijkheid over coronapiek leidt tot voorzichtigheid

Het is volgens de deskundigen erg belangrijk om met zekerheid vast te stellen of de piek al gepasseerd is. Versoepelen vóór een piek heeft namelijk een veel groter effect op de ziekenhuisbezetting dan wanneer er versoepeld wordt ná de besmettingspiek, schrijft het OMT.

Dat zit zo: tijdens een coronapiek bouwen veel Nederlanders natuurlijke bescherming tegen COVID-19 op. Als na een coronapiek versoepeld wordt, zijn veel mensen dus goed beschermd en is de kans dat zij ernstig ziek raken een heel stuk kleiner.

Als vóór een coronapiek wordt versoepeld, hebben veel mensen de natuurlijke afweer nog niet. Zij lopen het risico versneld besmet te raken doordat het aantal contactmomenten snel stijgt. En dat kan leiden tot snel toenemende druk in de zorg, beargumenteert het OMT. De natuurlijke immuniteit helpt dus om verdere besmettingen bij nieuwe versoepelingen te beteugelen.

Minister Kuipers zei dinsdag te hopen dat we volgende week over de piek heen zijn en dat het aantal nieuwe besmettingen dan is gedaald. "Dan hebben we wat mij betreft ook meer ruimte." De bewindsman benadrukte dat de voorgenomen versoepelingen van 25 februari alsnog worden doorgevoerd als de piek tegen die tijd nog niet achter de rug is en het aantal nieuwe besmettingen nog niet is gedaald.

Kuipers: 'Carnaval vieren kan, maar geen grote evenementen binnen'
32
Kuipers: 'Carnaval vieren kan, maar geen grote evenementen binnen'

Mildere omikronvariant blijkt meevaller, maar heeft een valkuil

Dat het überhaupt mogelijk is om te versoepelen terwijl er tienduizenden besmettingen per dag zijn, heeft te maken met de opkomst van de omikronvariant van het coronavirus. Die variant is veel milder dan zijn voorgangers, met als gevolg dat er zelfs met de huidige besmettingsaantallen minder ziekenhuisopnames zijn.

Er is wél een ander soort druk op de zorg bij gekomen. Door de vele besmettingen moeten veel mensen in isolatie of quarantaine. Dat zorgt ervoor dat het ziekteverzuim - en dus het personeelstekort - fors is toegenomen.

Dat het aantal ziekenhuispatiënten afneemt, betekent dus niet dat de zorg uit de malaise is. Het kan immers zijn dat er ook veel minder mensen zijn om die patiënten te verzorgen. "Ook in dit verband is het belangrijk om te weten of het aantal infecties op of over de piek is", schrijft het OMT.

Vooralsnog zetten de experts dus in op een coronapiek die ergens volgende week gepasseerd wordt. En dat heeft het kabinet in de gaten: de bewindslieden willen namelijk doorpakken en volgende week vrijdag de coronapas van tafel vegen.

Waarom er alsnog gewaakt wordt voor omikron, hoewel die coronavirusvariant milder is

Themadag: Het leven na de pandemie

  • Vrijdag organiseert NU.nl een dag over het leven na de pandemie.
  • Op een extra rubriek op de voorpagina blikken we vooruit op de tijd zonder (zware) maatregelen. Hoe pakken we het leven op? Wat is definitief veranderd? Hoe is het met onze mentale gezondheid?
  • Je kan op reactieplatform NUjij met andere bezoekers én experts in gesprek gaan over deze artikelen en aan de hand van stellingen.
  • We sluiten de dag af met een Q&A met hoogleraar Chantal Bleeker over hoe we in de toekomst om moeten gaan met uitbraken van infectieziekten.