Het kabinet hoopt eind februari en begin maart de meeste coronamaatregelen af te schaffen. De bewindslieden willen echter het advies van het Outbreak Management Team (OMT) afwachten met het oog op de exploderende besmettingscijfers, het hoge ziekteverzuim onder zorgpersoneel en de aanstormende BA.2-subvariant van de omikronvariant van het coronavirus. Is dit wel het moment om te versoepelen?

Modelleur infectieziekten Marino van Zelst stelt dat het verloop van de coronabesmettingen moeilijk in te schatten is. Dat heeft volgens hem ook te maken met de besmettelijkere BA.2-subvariant. Volgens het RIVM wordt BA.2 volgende week dominant. "Het effect van het loslaten van maatregelen zoals het coronatoegangsbewijs zou je opnieuw moeten doormodelleren", vindt Van Zelst.

Hij wil vooral weten of er nog meer infecties komen na het loslaten van maatregelen, of dat de huidige coronagolf langer wordt uitgesmeerd. "Het lijkt erop dat de besmettingsgolf nu stabiliseert. Het is moeilijk te zeggen of versoepelingen in combinatie met de nieuwe variant tot een verhoogde piek leiden, of dat het grote aantal infecties per dag langer aanhoudt", zegt Van Zelst.

Op 26 januari werden voor het laatst versoepelingen doorgevoerd. Toen konden de horeca en de cultuursector weer open. Het is volgens OMT-lid en infectieziektendeskundige Marc Bonten nog onduidelijk welke effecten die versoepelingen hebben gehad op het aantal coronabesmettingen, dat sindsdien nog groter werd. Hij wijst erop dat scholen weer open waren en dat andere factoren zoals de boostercampagne ook invloed hebben op het aantal besmettingen.

'Geen duidelijke piek in ziekenhuisopnames'

Bonten vermoedt dat de coronapiek dichtbij is. "Maar het is lastig vast te stellen. Omdat de testcapaciteit haar grenzen heeft bereikt, zijn we het zicht op de besmettingen een beetje kwijt. In ieder geval zien we geen duidelijke piek in de ziekenhuisopnames", zegt hij. Ook benadrukt hij dat de situatie in omliggende landen die versoepeld hebben onder controle lijkt te zijn.

Daarom is het volgens het OMT-lid steeds duidelijker dat de meeste coronamaatregelen van tafel kunnen. "Ik snap wel dat het kabinet het idee heeft om de maatregelen te beëindigen. Ik denk dat iedereen dat wil. De ziekenhuiscijfers laten bovendien zien dat het een mogelijkheid is." De vele besmettingen zijn volgens Bonten ook een voordeel: "Daarmee bouwt de bevolking een goede immuniteit op."

'Versoepelingen komen met een prijskaartje'

De besmettingen door de omikronvariant leiden niet tot zoveel ziekenhuisopnames als de deltavariant. Dat wil niet zeggen dat versoepelingen zonder prijskaartje komen, benadrukt internist-infectioloog Chantal Bleeker-Rovers. "In Denemarken, waar alle coronamaatregelen zijn losgelaten, zie je een stijging van de ziekenhuisopnames. Al gaat het niet om ic-capaciteit, deze opnames gaan wel degelijk ten koste van de uitgestelde zorg."

De internist-infectioloog wijst ook op het hoge ziekteverzuim onder het zorgpersoneel. Zo is de zorg in de St Jansdal-ziekenhuizen in Harderwijk en Lelystad ontwricht door een extreem hoog ziekteverzuim, schrijft bestuurder Arend Jan Poelarends in een bericht op Facebook. Hij meldt dat 30 procent van het operatieprogramma in Harderwijk stilligt.

Het versoepelen brengt daarnaast zorgen met zich mee voor kwetsbaren, legt Bleeker-Rovers uit. "Voor hen wordt het juist moeilijk om deel te zijn van de maatschappij, omdat zij zich moeilijk kunnen beschermen als de 1,5 meter en mondneusmaskers worden afgeschaft. Zij lopen nog steeds het risico om ernstig ziek te worden, door COVID-19 of een onderliggende ziekte die door corona wordt verergerd."

Minister Ernst Kuipers (Volksgezondheid) schreef dinsdag in een Kamerbrief dat toegankelijke zorg "noodzakelijk is voor de vitaliteit en continuïteit van de samenleving en economie". Tegelijkertijd benadrukte hij dat de zorg niet zonder diezelfde vitale samenleving en economie kan.

"Wat is de definitie van overbelaste zorg?', vraagt Bleeker-Rovers zich af. "Om code zwart maak ik me geen zorgen. Maar hoeveel uitgestelde zorg en extra coronaopnames vinden we acceptabel? Dat zouden we met elkaar moeten bespreken."

Kuipers 'voorzichtig optimistisch', maar laat niks los over versoepelingen
32
Kuipers 'voorzichtig optimistisch', maar laat niks los over versoepelingen